Boek 8 Artikel 72 (8:72 BW)

Wie de expediteur niet verder kan aanspreken dan diens contract toestaat, zou kunnen proberen zijn medewerkers persoonlijk aan te pakken. Dit artikel sluit die route af. Wordt een ondergeschikte van de expediteur buiten overeenkomst aangesproken met een vordering als in artikel 8:71 BW bedoeld, dan is hij niet verder aansprakelijk dan zijn werkgever op grond van dat artikel zou zijn.

De voorwaarde

De bescherming geldt alleen als de ondergeschikte de schade veroorzaakte in de werkzaamheden waartoe hij werd gebruikt. Handelt hij volledig buiten zijn taak, dan valt hij erbuiten en wordt hij naar de gewone regels beoordeeld. Het gaat dus niet om een algemene vrijstelling voor werknemers, maar om een bescherming die is gekoppeld aan het werk waarvoor zij zijn ingezet.

• Binnen de opgedragen werkzaamheden: dezelfde grenzen als voor de expediteur.

- Daarbuiten: geen bescherming langs deze weg.

Wat de bescherming inhoudt

De maatstaf is wat 'een dergelijke expediteur' op grond van artikel 8:71 BW zou zijn verschuldigd. De ondergeschikte kan zich dus beroepen op dezelfde begrenzing van aansprakelijkheid als zijn werkgever. Daarmee wordt voorkomen dat een claimende partij door de planner, de douanedeclarant of de magazijnmedewerker persoonlijk aan te spreken meer kan krijgen dan van de expediteur zelf.

Verhouding tot het arbeidsrecht

Deze regel staat naast de bescherming die een werknemer al ontleent aan het arbeidsrecht, waar aansprakelijkheid tegenover de werkgever voor schade die hij bij de uitvoering van de overeenkomst toebrengt in beginsel pas bij opzet of bewuste roekeloosheid intreedt (artikel 7:661 BW). Dit artikel gaat over iets anders: de aanspraak van een ander dan de werkgever op de werknemer zelf. Beide sporen kunnen naast elkaar spelen in één schadegeval.

Wat de werknemer zelf moet doen

Voor de medewerker die persoonlijk wordt aangesproken is het van belang zijn werkgever direct in te lichten. Die kan het verweer voeren dat op de expeditieovereenkomst is gebaseerd, en beschikt over de stukken waaruit blijkt binnen welke opdracht is gehandeld. Zonder die stukken is de bescherming van dit artikel moeilijk aan te tonen.

In de praktijk

Een ladingbelanghebbende stelt dat een medewerker van de expediteur een verkeerde boeking maakte waardoor een zending in de verkeerde haven belandde en bedierf. Hij dagvaardt die medewerker persoonlijk. Die kan zich beroepen op dezelfde grenzen als zijn werkgever, zolang de fout binnen zijn taak viel. Voor werkgevers is dit een reden om taken en bevoegdheden schriftelijk vast te leggen: dat maakt achteraf aantoonbaar waartoe iemand werd gebruikt. Ook een duidelijke functieomschrijving helpt daarbij.