Boek 8 Artikel 941 (8:941 BW)

Onder één cognossement voor goederenvervoer over de binnenwateren kan meer dan één partij als vervoerder gelden. Dat komt doordat artikel 8:943 BW verschillende aanknopingspunten geeft, bijvoorbeeld wie het document heeft ondertekend en wiens formulier is gebruikt. Voor de houder roept dat vragen op: wie moet hij aanspreken, en aan wie moet hij betalen? Artikel 8:941 BW geeft daarop antwoord.

Hoofdelijk verbonden tegenover de houder

Zijn er meerdere vervoerders onder het cognossement, dan zijn zij hoofdelijk verbonden tegenover de houder die in het eerste lid van artikel 8:940 BW wordt bedoeld. De houder kan dus bij elk van hen het geheel vorderen en hoeft niet uit te zoeken welke schakel in de keten verantwoordelijk was voor het verlies of de beschadiging. Hoe de schade uiteindelijk wordt verdeeld, is een zaak tussen de vervoerders onderling.

Zonder deze regel zou een ontvanger eerst moeten achterhalen wie het schip voer, wie het document uitgaf en wie de reis feitelijk uitvoerde, terwijl die informatie meestal buiten zijn bereik ligt.

De andere richting: rechten uitoefenen en betalen

Het tweede lid regelt de omgekeerde verhouding. Iedere vervoerder mag de rechten die uit het cognossement blijken tegenover de houder uitoefenen, bijvoorbeeld een vordering tot betaling van vracht. Betaalt de houder aan één van hen, dan is hij tegenover iedere vervoerder gekweten tot het opeisbare bedrag dat hij op grond van het cognossement heeft voldaan. Een tweede vervoerder kan voor hetzelfde bedrag niet opnieuw bij hem aankloppen.

• de houder kiest wie hij aanspreekt voor de volledige schade
• iedere vervoerder kan de rechten uit het document uitoefenen

- betaling aan één van hen bevrijdt de houder tegenover allen, tot het opeisbare bedrag

Titel 7 van Boek 3 niet van toepassing

De slotzin bepaalt dat Titel 7 van Boek 3 niet van toepassing is. Die titel bevat de algemene regels over gemeenschap, waaronder regels over beheer van en beschikking over gemeenschappelijke goederen. Door die regels uit te sluiten, bepaalt dit artikel zelf hoe de vervoerders hun rechten tegenover de houder uitoefenen: ieder van hen kan dat zelfstandig doen, en de houder kan met een betaling aan één van hen volstaan.

In de praktijk

Een ontvanger krijgt een beschadigde lading en ziet op het cognossement zowel een bevrachter als een schipper als vervoerder terug. Hij kan zich tot één van beiden wenden voor het volledige bedrag; hoe zij het onderling verdelen, hoeft hem niet bezig te houden. Vraagt vervolgens de ander nog om betaling van de vracht die hij al aan de eerste heeft voldaan, dan kan hij zich beroepen op zijn kwijting, voor zover het betaalde bedrag op grond van het cognossement opeisbaar was. Het loont dus om zowel de betalingsbewijzen als de betalingsvoorwaarden uit het cognossement zorgvuldig te bewaren.