Boek 8 Artikel 114 (8:114 BW)

Aansprakelijkheid in het openbaar vervoer werkt twee kanten op. Deze bepaling legt de reiziger een eigen aansprakelijkheid op voor schade die wordt veroorzaakt door zijn handelen of nalaten, en ook door zijn handbagage of door een als bagage aangenomen voertuig of schip met de zaken daarin.

Wanneer de reiziger niet aansprakelijk is

Het tweede lid bepaalt dat de reiziger niet aansprakelijk is voor zover de schade is veroorzaakt door een omstandigheid die een zorgvuldig reiziger niet heeft kunnen vermijden en voor zover zulk een reiziger de gevolgen daarvan niet heeft kunnen verhinderen.

De aansprakelijkheid knoopt dus aan bij twee bronnen van schade: wat de reiziger doet of nalaat, en de zaken die hij meeneemt, inclusief een als bagage aangenomen voertuig of schip.

Gebreken van de eigen bagage

Op één punt vult de wet die maatstaf zelf in. Het derde lid merkt de aard of een gebrek van de handbagage, of van wat als bagage is aangenomen met wat zich daarin bevindt, aan als een omstandigheid die een zorgvuldig reiziger had kunnen vermijden en waarvan hij ook de gevolgen had kunnen verhinderen. Breekt bijvoorbeeld het handvat van een meegenomen koffer, waardoor die uit het bagagerek op een stoel valt, dan kan de reiziger zich voor die schade niet op de uitzondering van het tweede lid beroepen.

Hoe de schade wordt vastgesteld

De omvang van de schade wordt in beginsel bepaald op het bedrag dat de vervoerder naar zijn redelijk oordeel vaststelt. Meent hij dat de schade uitkomt boven het drempelbedrag dat de wet daarvoor noemt, dan moet hij dat bewijzen. De bepaling laat verder de regeling over zaken die de reiziger niet had mogen meebrengen en de aansprakelijkheid voor dieren uit artikel 6:179 BW onverlet.

Schade van de vervoerder

Veroorzaakt de reiziger schade die de vervoerder lijdt, bijvoorbeeld aan het vervoermiddel, dan is dit artikel de grondslag.

In de praktijk

Een reiziger laat een zwaar voorwerp vallen waardoor een deur van een trein beschadigt, of zijn meegenomen fiets valt om en beschadigt de bekleding van een bus. In beide gevallen kan de vervoerder hem aanspreken. Kleine schades stelt de vervoerder zelf redelijk vast; bij grotere bedragen moet hij met bewijs komen. Voor zaken die de reiziger niet had mogen meebrengen, geldt daarnaast de regeling waarnaar het eerste lid verwijst.