Boek 8 Artikel 1142 (8:1142 BW)

Of een wegvervoerder tegenover zijn reiziger kan worden aangesproken voor wat die overkomt, hangt af van de vraag of het voorval binnen de vervoersperiode viel. Dit artikel bakent die periode af: het zegt wanneer het personenvervoer over de weg begint en wanneer het weer ophoudt.

De hoofdregel

Het vervoer beslaat alleen de periode waarin de reiziger zich in het voertuig bevindt en dat voertuig zich tegelijk op de weg bevindt. Er gelden dus twee voorwaarden naast elkaar: de reiziger zit in het voertuig, en het voertuig staat of rijdt op de weg. Wachten bij de halte, oversteken naar het perron of rondlopen op een busstation valt er niet onder.

In- en uitstappen horen erbij

Daaraan is de tijd van het instappen en het uitstappen toegevoegd. Dat is een bewuste verruiming, want juist bij het betreden en verlaten van een bus gaat het mis: een deur die dichtklapt, een hoge opstap, optrekken terwijl iemand nog niet zit. Zonder deze toevoeging zou de reiziger op zijn meest kwetsbare moment buiten de regeling vallen.

Het voertuig aan boord van een ander vervoermiddel

Het tweede lid regelt een bijzondere situatie: de bus die zelf wordt vervoerd, bijvoorbeeld op een veerboot. Op dat moment bevindt het voertuig zich niet op de weg, zodat de hoofdregel de reiziger buiten de vervoersperiode zou plaatsen terwijl hij gewoon op zijn plaats zit.

Voor de toepassing van het tweede lid van artikel 8:1148 BW telt dat tijdvak toch mee, in afwijking van wat elders is bepaald. Die uitbreiding werkt alleen ten gunste van wie in de bus zelf zit, of daar juist in- of uitstapt; wie tijdens de overtocht over het schip loopt, valt erbuiten.

In de praktijk

Een passagier van een touringcar struikelt bij het uitstappen over de treeplank: dat valt binnen de vervoersperiode. Dezelfde passagier die een kwartier later op de parkeerplaats uitglijdt, valt erbuiten. Blijft hij tijdens een veerbootovertocht in de bus zitten en gebeurt daar iets, dan telt dat tijdvak mee voor het onderdeel waarnaar het tweede lid verwijst. Na een ongeval is de eerste vraag voor reiziger, vervoerder en verzekeraar dus steeds: waar bevond de reiziger zich precies, en waar bevond het voertuig zich.