Boek 8 Artikel 492 (8:492 BW)

Kennisgeving van verlies of schade bij aflevering van zeelading

Tenzij aan de vervoerder of zijn agent in de loshaven vóór of op het ogenblik van het weghalen van de zaken en van hun overgifte aan de krachtens de vervoerovereenkomst op de aflevering rechthebbende persoon schriftelijk kennis is gegeven van verliezen of schaden en van de algemene aard van deze verliezen of schaden, schept dit weghalen, tot op bewijs van het tegendeel, het vermoeden dat de zaken door de vervoerder zijn afgeleverd in de staat als in de vervoerovereenkomst omschreven.
Zijn de verliezen of schaden niet uiterlijk zichtbaar, dan moet de kennisgeving binnen drie dagen na de aflevering geschieden.
Schriftelijk voorbehoud is overbodig als de staat van de zaak op het ogenblik van de inontvangstneming door beide partijen gezamenlijk werd vastgesteld.

Toelichting

Wie schade aan zijn zeelading wil verhalen, moet snel zijn. Dit artikel bepaalt wanneer er moet worden geklaagd en wat er gebeurt als dat niet is gedaan. Het gaat niet om verval van recht, maar om een verschuiving van de bewijspositie die in de praktijk vaak net zo zwaar weegt.

Melden bij het weghalen

Het uitgangspunt is dat de vervoerder of zijn agent in de loshaven schriftelijk bericht krijgt van verliezen of schade en van de algemene aard daarvan, vóór of op het moment waarop de zaken worden weggehaald en aan de gerechtigde worden overgegeven. Blijft die melding uit, dan schept het weghalen het vermoeden dat de lading is afgeleverd in de staat die de vervoerovereenkomst omschrijft. Tegenbewijs blijft mogelijk, maar de ontvanger moet dan zelf aantonen dat het anders was.

Niet zichtbare schade

Niet alle schade is bij ontvangst te zien. Voor verliezen of schade die uiterlijk niet zichtbaar zijn, geeft de wet een termijn van drie dagen na de aflevering. Ook die melding moet schriftelijk gebeuren. De termijn is kort, wat betekent dat een ontvanger de lading direct na aankomst moet openen en controleren en niet kan wachten tot de partij in productie gaat.

Gezamenlijke vaststelling

Een schriftelijk voorbehoud is overbodig wanneer de staat van de zaak bij de inontvangstneming door beide partijen samen is vastgesteld. Is er dus een gezamenlijke opname of een gezamenlijk ondertekend rapport, dan staat vast wat er is aangetroffen en hoeft er niet apart te worden geklaagd.

Waarom de wet dit eist

De vervoerder moet de gelegenheid krijgen om zelf te onderzoeken wat er is misgegaan, zolang de lading nog in de haven is en de bemanning bereikbaar. Komt een klacht weken later, dan is de lading verspreid, is het schip vertrokken en is bewijs nauwelijks meer te verzamelen. De regeling dwingt beide partijen om op hetzelfde moment naar dezelfde goederen te kijken.

In de praktijk

Voor ontvangers betekent dit: controleer bij de terminal, leg zichtbare schade direct schriftelijk vast bij de vervoerder of zijn agent, en houd bij verborgen schade de termijn van drie dagen scherp aan. Een telefoontje of een mondelinge opmerking tegen de chauffeur is geen kennisgeving. Foto's, een schriftelijke melding en zo mogelijk een gezamenlijke opname zijn de stukken waarmee een claim later staat of valt.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst