Boek 8 Artikel 1678 (8:1678 BW)

Dit artikel geeft de spoorwegonderneming de bevoegdheid om haar aansprakelijkheid voor schade door gevaarlijke stoffen te beperken. De begrenzing geldt per gebeurtenis, dus alle vorderingen die uit hetzelfde incident voortkomen, moeten het samen doen met het beschikbare bedrag.

Hoe het bedrag tot stand komt

De wet noemt zelf geen getal. Het bedrag wordt bij of krachtens algemene maatregel van bestuur bepaald, en er kunnen verschillende bedragen gelden voor vorderingen wegens dood of letsel enerzijds en overige vorderingen anderzijds. Wie wil weten welke limiet geldt, moet dus de op dat moment geldende uitvoeringsregeling raadplegen.

• De beperking geldt per gebeurtenis, niet per vordering.
• Er kan een apart bedrag gelden voor dood en letsel.

- Er kan een ander bedrag gelden voor de overige vorderingen.

Wanneer de beperking vervalt

Het tweede lid neemt de bevoegdheid weg wanneer de schade voortkomt uit eigen handelen of nalaten van de onderneming, gedaan met het opzet die schade te veroorzaken of roekeloos en met de wetenschap dat de schade waarschijnlijk zou volgen. De wettekst vraagt dus meer dan een fout: in de tweede variant moet er roekeloosheid zijn én de wetenschap dat de schade waarschijnlijk zou intreden. Is aan geen van beide varianten voldaan, dan blijft de bevoegdheid tot beperking bestaan, ook als de onderneming wel een verwijt valt te maken.

Een fonds als voorwaarde

Een beroep op de begrenzing komt niet vanzelf. De onderneming moet daarvoor een fonds vormen op de wijze die de volgende artikelen voorschrijven. Zonder dat fonds kan zij de limiet niet inroepen. Het fonds dient om de benadeelden te laten delen in het bedrag waartoe de aansprakelijkheid is beperkt.

In de praktijk

Na een incident met een lekkende wagen komen vorderingen binnen van gewonden, van gemeenten voor opruimkosten en van bedrijven voor bedrijfsschade. De onderneming kan haar aansprakelijkheid begrenzen tot de vastgestelde bedragen, waarbij letselvorderingen hun eigen bedrag hebben. Blijkt echter dat zij welbewust een defecte wagen liet rijden terwijl zij de gevolgen voorzag, dan valt de begrenzing weg. Wie de limiet wil inroepen, moet dus het fonds daadwerkelijk stellen. Voor de benadeelden is het van belang hun vorderingen tijdig bij het fonds aan te melden, omdat zij dan meedelen in het beschikbare bedrag.