Boek 8 Artikel 71 (8:71 BW)

Naast de opdrachtgever kunnen ook anderen schade lijden bij een expeditieopdracht: de eigenaar van de lading, een koper onderweg, een verzekeraar die zich subrogeert. Zij hebben geen contract met de expediteur en zullen hem dus buiten overeenkomst aanspreken. Dit artikel zorgt ervoor dat zij daarmee niet in een betere positie komen dan de opdrachtgever zelf.

De maatstaf blijft de expeditieovereenkomst

Wordt de expediteur door zo'n derde aangesproken wegens een niet naar behoren uitgevoerde opdracht of wegens lading die niet zonder vertraging en in de ontvangen staat is afgeleverd, dan is hij niet verder aansprakelijk dan hij tegenover zijn opdrachtgever zou zijn. De afspraken en de wettelijke beperkingen uit die verhouding werken dus door naar buiten.

• De derde erft de grenzen van een contract waarbij hij geen partij is.

- Zonder die regel zou hij meer kunnen vorderen dan de opdrachtgever zelf.

De uitzonderingen

De bepaling maakt een voorbehoud voor de artikelen 8:361 tot en met 8:366 BW en voor artikel 8:880 BW en artikel 8:1081 BW. Dat is de eigen regeling voor vorderingen buiten overeenkomst binnen de keten van exploitatieovereenkomsten, die via artikel 8:880 BW ook geldt voor de exploitatie van een binnenschip en via artikel 8:1081 BW voor die van een voertuig. Waar dat voorbehoud geldt, valt de begrenzing niet weg: zij wordt dan ontleend aan de daar aangewezen overeenkomst in plaats van aan de expeditieovereenkomst.

Waarom de wet dit zo opzet

De expediteur berekent zijn tarief op basis van het risico dat hij tegenover zijn opdrachtgever loopt. Zou een onbekende derde hem onbegrensd kunnen aanspreken, dan zou dat risico niet in te schatten zijn en zou hij zich alleen nog met dure verzekeringen kunnen bewegen. De keerzijde is dat een ladingbelanghebbende die zelf geen contract sloot, moet accepteren dat zijn aanspraak wordt begrensd door een overeenkomst die hij niet kent.

Verhouding tot de vervoerder

Deze bepaling gaat alleen over de expediteur. De ingeschakelde vervoerder heeft zijn eigen aansprakelijkheidsregime, dat per vervoersvorm verschilt. Een derde die schade lijdt, doet er goed aan beide sporen te bekijken: de aanspraak op de vervoerder en de begrensde aanspraak op de expediteur.

In de praktijk

Een ladingverzekeraar betaalt zijn verzekerde uit en spreekt vervolgens de expediteur aan die het transport regelde. Hij heeft zelf geen contract met die expediteur, maar loopt tegen dezelfde grenzen aan als de opdrachtgever. Wie als ladingbelanghebbende meer zekerheid wil, kan dat het beste vooraf regelen: door zelf te contracteren, door een aangegeven waarde te laten opnemen of door zijn dekking daarop af te stemmen. Dat vraagt om een keuze vooraf, niet om een discussie achteraf.