- In geval van tijd- of reisbevrachting is ieder der partijen, mits zij dit zo spoedig mogelijk doet, bevoegd de overeenkomst geheel of met betrekking tot een gedeelte der zaken op te zeggen, wanneer het schip, zonder dat het vergaan is, zodanig beschadigd blijkt te zijn, dat het schip het herstel, nodig voor de uitvoering van de overeenkomst, niet waard is of dat dit herstel binnen redelijke tijd niet mogelijk is.
- De reisbevrachter komt de hem in het eerste lid van dit artikel toegekende bevoegdheid ten aanzien van reeds aan boord ontvangen zaken niet toe, indien de vervrachter, zodra hem dit redelijkerwijs mogelijk was, heeft verklaard dat hij deze zaken, zij het niet in het bevrachte schip, ondanks de beëindiging van de overeenkomst naar hun bestemming zal vervoeren; zulk vervoer wordt vermoed op grond van de oorspronkelijke overeenkomst plaats te vinden.
- De opzegging geschiedt door telegram of bericht per telex of door enig ander spoedbericht, waarvan de ontvangst duidelijk aantoonbaar is en de overeenkomst eindigt op het ogenblik van ontvangst daarvan, doch ten aanzien van reeds aan boord ontvangen zaken, eerst na lossing van die zaken. Een in een dergelijk telegram of bericht vervatte mededeling, dat de vervrachter zaken alsnog, doch niet in het bevrachte schip, naar hun bestemming zal vervoeren, houdt met betrekking tot die zaken opzegging van de overeenkomst in.
- Ten aanzien van reeds ten vervoer ontvangen zaken wordt vermoed, dat de beschadiging van het schip is te wijten aan een omstandigheid, die voor rekening van de vervrachter komt; voor rekening van de vervrachter komen die omstandigheden, die in geval van beschadiging van door hem vervoerde zaken voor zijn rekening komen.
- Het derde, het vierde en het vijfde lid van artikel 398 zijn van toepassing met dien verstande, dat ingeval van tijdbevrachting vracht verschuldigd blijft tot op het tijdstip van de lossing der zaken.
Boek 8 Artikel 425 (8:425 BW)
Opzegging van een bevrachting bij zware schade aan het zeeschip
Wettekst
Toelichting
Dit artikel is de tegenhanger van de vorige bepaling, maar dan voor tijd- en reisbevrachting. Het gaat om het schip dat niet vergaan is, maar wel zo beschadigd blijkt dat het herstel dat voor de uitvoering nodig is niet de moeite waard is of niet binnen redelijke tijd kan plaatsvinden. Beide partijen kunnen dan opzeggen, geheel of voor een deel van de zaken, mits zij dat zo spoedig mogelijk doen.
De vervrachter kan de opzegging blokkeren
Voor de reisbevrachter geldt een beperking als de lading al aan boord is. Verklaart de vervrachter, zodra dat redelijkerwijs kon, dat hij die zaken ondanks het einde van de overeenkomst naar hun bestemming zal vervoeren, desnoods met een ander schip, dan komt de bevrachter voor die zaken geen opzeggingsbevoegdheid toe. Zulk vervoer wordt geacht op grond van de oorspronkelijke overeenkomst plaats te vinden, zodat de voorwaarden en aansprakelijkheidsregels blijven gelden.
Vorm en moment
De opzegging gebeurt met een spoedbericht waarvan de ontvangst duidelijk aantoonbaar is; de overeenkomst eindigt bij ontvangst, maar voor lading die al aan boord is pas na lossing. Meldt de vervrachter in zo'n bericht dat hij de zaken met een ander schip verder zal brengen, dan houdt die mededeling voor die zaken tegelijk opzegging van de overeenkomst in.
Bewijsvermoeden en afwikkeling
Ook hier geldt voor lading die al ten vervoer is ontvangen het vermoeden dat de schade aan het schip te wijten is aan een omstandigheid die voor rekening van de vervrachter komt, gemeten aan dezelfde maatstaf als bij ladingschade. Voor de gevolgen wordt aangesloten bij artikel 8:398 BW, met één toevoeging: bij tijdbevrachting blijft vracht verschuldigd tot het moment van lossing van de zaken.
In de praktijk
Raakt een bevracht schip halverwege de reis zwaar beschadigd, dan staan partijen voor een snelle keuze. De bevrachter wil vaak opzeggen om ander scheepsruimte te zoeken; de vervrachter kan dat voor de lading aan boord voorkomen door direct toe te zeggen dat hij het transport met een ander schip afmaakt. Beide beslissingen moeten binnen korte tijd en aantoonbaar worden gecommuniceerd. Wie wacht om eerst de commerciële gevolgen door te rekenen, verspeelt zijn positie.