Boek 8 Artikel 657 (8:657 BW)

Rond een gezonken schip kunnen verschillende internationale stelsels tegelijk in beeld komen: dat over olievervuiling, dat over gevaarlijke en schadelijke stoffen, dat over kernschade en dat over bunkerolie. Dit artikel zorgt ervoor dat de wrakkenregeling niet met die stelsels in botsing komt.

Voorrang voor andere verdragen

De geregistreerde eigenaar is op grond van deze afdeling niet aansprakelijk voor de kosten van lokaliseren, markeren en opruimen voor zover die aansprakelijkheid in strijd zou zijn met een aantal met name genoemde verdragen. Het gaat om het verdrag over aansprakelijkheid voor schade door verontreiniging door olie, het verdrag over het vervoer over zee van gevaarlijke en schadelijke stoffen, de verdragen over aansprakelijkheid voor kernschade en het verdrag over bunkerolie.

Bij kernschade geldt bovendien dat ook nationaal recht dat de beperking van aansprakelijkheid voor kernschade regelt of verbiedt, voorgaat. Telkens is er één voorwaarde: het betrokken verdrag moet van toepassing en van kracht zijn. Een verdrag dat voor de betrokken situatie niet geldt, drukt de wrakkenregeling dus niet opzij.

Hulpverlening houdt zijn eigen regels

Het tweede lid regelt een andere samenloop. Worden maatregelen die op grond van de Wet bestrijding maritieme ongevallen worden genomen aangemerkt als hulpverlening in de zin van het Internationaal Verdrag inzake hulpverlening, dan geldt voor de vraag welk loon of welke vergoeding aan de hulpverlener toekomt dat verdrag, en niet deze afdeling.

Dat onderscheid is praktisch belangrijk. Het bergen van een schip dat nog te redden valt, is iets anders dan het opruimen van een wrak. In het eerste geval hoort de beloning bij het hulpverleningsregime met zijn eigen maatstaven; in het tweede geval gaat het om kosten die op de eigenaar worden verhaald.

• Bepaal eerst of het om hulpverlening dan wel om wrakopruiming gaat; dat kiest het regime.
• Ga na of het betrokken verdrag voor deze situatie daadwerkelijk geldt.

- Samenloop speelt alleen voor zover er werkelijk strijd zou ontstaan en het betrokken verdrag geldt; bij bunkerolie gaat het bovendien om de brandstof van het schip zelf, niet om de lading.

In de praktijk

Een tanker loopt aan de grond en verliest lading. Een deel van de operatie is gericht op het redden van schip en lading, een deel op het opruimen van wat er uiteindelijk als wrak overblijft. Voor het eerste deel wordt de beloning van de bergers bepaald volgens het hulpverleningsregime; voor het tweede deel gaat het om kosten die de eigenaar op grond van deze afdeling draagt, tenzij het olieverdrag daaraan in de weg staat. Voor alle betrokkenen loont het om die fasen in de contracten en in de urenverantwoording van meet af aan te scheiden.