Boek 8 Artikel 177 (8:177 BW)

Een rederij exploiteert een zeeschip en dat levert opbrengsten en kosten op. Dit artikel geeft de verdeelsleutel: winst en verlies worden onder de leden verdeeld in verhouding tot ieders aandeel in het schip. Wie meer bezit, krijgt meer en draagt meer.

Eén sleutel voor kosten en resultaat

Dezelfde evenredigheid geldt voor de bijdrage in de uitgaven en voor de aansprakelijkheid tegenover derden. Kosten, risico en resultaat hangen dus alle aan de omvang van het aandeel. Het stemrecht volgt een eigen maatstaf: het kleinste aandeel geeft één stem en een groter aandeel zoveel stemmen als het kleinste daarin heel is begrepen, zodat stemgewicht en winstaandeel niet altijd samenvallen.

• Winst: naar rato van ieders aandeel in het schip.

- Verlies: naar rato van datzelfde aandeel.

Verlies telt ook mee

De bepaling noemt winst en verlies in één adem. Een rederij is geen constructie waarin de opbrengsten worden gedeeld en de tegenvallers bij één partij blijven liggen. Blijven de vrachten laag of loopt de exploitatie tegen, dan draagt ieder lid zijn deel. Wie een aandeel koopt, koopt dus ook een deel van het risico.

Ruimte voor eigen afspraken

De regeling van de rederij is grotendeels bedoeld als kader voor het geval partijen zelf niets anders regelen. In de praktijk maken leden vaak aanvullende afspraken over reserveringen, over uitkeringen en over de vraag wanneer er wordt afgerekend. Zulke afspraken vullen de wettelijke sleutel in, maar veranderen niets aan het uitgangspunt dat resultaat en aandeel met elkaar meelopen.

Verhouding tot de rekening en verantwoording

Hoeveel winst of verlies er is, blijkt uit de rekening en verantwoording van de boekhouder. Die is daarmee niet alleen een controlemiddel maar ook de basis van de afrekening. Bij zijn verantwoording hoort de verplichting aan ieder lid uit te keren wat hem toekomt, en dit artikel bepaalt hoeveel dat is.

In de praktijk

Een rederij met aandelen van een half, een kwart en een kwart sluit een goed jaar af. De opbrengst wordt in dezelfde verhouding verdeeld. Draait het volgende jaar met verlies, dan wordt dat langs precies dezelfde lijn gedragen. Wie daarvan wil afwijken, bijvoorbeeld omdat één lid extra werk verzet, moet dat uitdrukkelijk afspreken. Zonder zo'n afspraak blijft de wettelijke sleutel gelden, hoe ongelijk de inzet van de leden ook is.