Boek 8 Artikel 163 (8:163 BW)

Een zeeschip dat aan meerdere eigenaren toebehoort moet dagelijks worden geëxploiteerd. De wet biedt daarvoor de figuur van de boekhouder: in iedere rederij kan er een worden aangesteld, die het beheer voert.

Wat de boekhouder doet

De boekhouder voert namens de rederij de exploitatie van het schip: hij sluit namens de rederij overeenkomsten, betaalt en int, en moet de leden informeren en rekening en verantwoording afleggen. Zijn taken en bevoegdheden volgen uit de artikelen die op dit artikel volgen.

• Aanstellen is een mogelijkheid, geen verplichting.

- Is er geen boekhouder, dan treden leden op die samen meer dan de helft van het schip bezitten; wat geen uitstel verdraagt, mag ieder lid alleen doen.

Ook een vennootschap

De wet bepaalt uitdrukkelijk dat een vennootschap tot boekhouder benoembaar is. De boekhouder hoeft dus geen natuurlijke persoon te zijn en evenmin lid van de rederij. Daardoor kan bijvoorbeeld een bv of nv als boekhouder worden benoemd, ook als die zelf geen aandeel in het schip heeft.

Verhouding tot de leden

De boekhouder handelt voor de rederij, maar zijn bevoegdheden zijn begrensd. De volgende artikelen geven hem duidelijke grenzen: voor een buitengewone herstelling of voor het benoemen of ontslaan van een kapitein heeft hij toestemming nodig, en hij moet inzage en rekening en verantwoording geven. Zo blijft de zeggenschap uiteindelijk bij de eigenaren liggen.

Dagelijks beheer en zware beslissingen

Het systeem van deze afdeling maakt onderscheid tussen het gewone beheer, dat bij de boekhouder kan liggen, en beslissingen die de leden zelf nemen. Bij het gewone beheer gaat het om zaken als bunkeren, bevrachten, onderhoud en bemanning. Voor ingrijpende beslissingen over het schip blijft een besluit van de leden nodig.

In de praktijk

Vier eigenaren van een kustvaarder benoemen een scheepsmanagementbedrijf tot boekhouder. Omdat die beheerder geen lid van de rederij is, moeten zij daartoe eenstemmig besluiten. Het bedrijf sluit vervolgens de bevrachtingen, regelt onderhoud en verzekeringen en rapporteert aan de leden. Voor een wederpartij van de rederij is van belang of degene met wie zij contracteert werkelijk de boekhouder is en of de handeling binnen diens bevoegdheid valt. Is er geen boekhouder, dan beslissen de leden zelf, in beginsel bij meerderheid van stemmen; alleen enkele in de wet genoemde besluiten vragen eenstemmigheid.