Boek 8 Artikel 503 (8:503 BW)

Wie een schip huurt om reizigers te vervoeren, sluit naar de vorm iets wat op huur lijkt. Dit artikel maakt duidelijk dat het dat juridisch niet is. De wetsbepalingen over huur, bewaarneming en bruikleen zijn niet van toepassing op de terbeschikkingstelling van een schip ten vervoer, tenzij het om een rompbevrachting gaat.

Vervoer, geen huur

De reden is dezelfde als bij goederenvervoer. Bij tijd- of reisbevrachting geeft de vervrachter het schip niet uit handen: hij zet het in met eigen bemanning en blijft verantwoordelijk voor het varen. Zijn verbintenis is een vervoerverbintenis. Het huurrecht is geschreven voor een verhouding waarin de huurder het genot krijgt en zelf gebruikt, en past daar niet bij.

Waarom het uitmaakt

Het huurrecht kent eigen regels over gebreken, onderhoud, huurprijsvermindering en beëindiging. Die zouden botsen met de vervoerrechtelijke regeling van deze afdeling, waarin de aansprakelijkheid tegenover reizigers en de positie van de bevrachter al zijn geregeld. Ook de regels over bewaarneming en bruikleen blijven buiten beeld: het schip wordt ter beschikking gesteld om er reizigers mee te vervoeren, niet om het voor een ander te bewaren of hem het gebruik ervan om niet te gunnen.

Wat er wel geldt

Van toepassing zijn de bepalingen van deze afdeling, de bevrachtingsregels waarnaar zij verwijst, het algemene verbintenissenrecht en het contract zelf. In de praktijk is dat laatste omvangrijk: charterovereenkomsten voor passagiersschepen regelen bemanning, verzekering, annulering, inzetgebied en de verdeling van kosten in detail.

De uitzondering

Bij rompbevrachting ligt het anders. Daar krijgt de bevrachter het kale schip en gaat het werkelijk om het gebruik van een zaak; de uitsluiting geldt daar niet. Het onderscheid tussen rompbevrachting en de overige vormen bepaalt dus ook hier welk recht van toepassing is.

In de praktijk

Een organisator die klaagt dat het gecharterde passagiersschip niet aan de verwachtingen voldoet, kan niet teruggrijpen op de rechten van een huurder bij gebreken. Zijn positie volgt uit het charterovereenkomst en uit deze afdeling. Dat maakt het belangrijk om vooraf vast te leggen aan welke eisen het schip en de accommodatie moeten voldoen en wat er gebeurt als daaraan niet wordt voldaan.