Boek 8 Artikel 1572 (8:1572 BW)

Dit artikel gaat over een bijzondere zending in het spoorvervoer: een spoorvoertuig dat op eigen wielen meerijdt en dat zelf als te vervoeren zaak is aangeboden. Denk aan een locomotief, een wagen of een railvoertuig dat naar een werkplaats of naar een nieuwe eigenaar moet. De vervoerder is dan aansprakelijk voor verlies en beschadiging van het voertuig en van zijn bestanddelen, vanaf de aanneming tot de aflevering, en voor schade door overschrijding van de afleveringstermijn.

Een andere maatstaf dan bij gewone lading

Het slot van het eerste lid maakt het verschil met de gewone regeling. De vervoerder komt vrij als hij bewijst dat de schade niet door zijn schuld is veroorzaakt. Dat is een ruimere ontsnapping dan bij gewone zaken, waar hij zich alleen op de daar genoemde ontheffingsgronden en bijzondere risico's kan beroepen.

• De aansprakelijkheid loopt van de aanneming tot de aflevering.
• Zij omvat het voertuig zelf en de bestanddelen ervan.
• Zij omvat ook schade door te late aflevering.

- De vervoerder komt vrij als hij aantoont dat hem geen schuld treft.

Losse onderdelen moeten zijn vastgelegd

Het tweede lid stelt een praktische eis. Voor verlies van losse bestanddelen is de vervoerder niet aansprakelijk als die niet op beide zijden van het voertuig zijn vermeld of niet zijn opgenomen in de inventaris die met het voertuig meereist. De reden ligt voor de hand: de vervoerder kan alleen instaan voor wat hij bij overname kon vaststellen.

Wat dat betekent voor de aanbieder

Wie een spoorvoertuig ten vervoer aanbiedt, doet er goed aan een nauwkeurige inventaris op te maken van alles wat los meegaat: gereedschap, koppelstukken, apparatuur uit de cabine. Ontbreekt zo'n lijst, dan verdwijnt bij een claim de basis voor het onderdeel dat kwijt is. De aanduiding op beide zijden van het voertuig heeft dezelfde functie; zij maakt bij een controle onderweg zichtbaar wat erbij hoort.

In de praktijk

Een aannemer laat een railkraan over het spoor naar een ander project brengen. Bij aankomst blijken een aantal losse gereedschapskisten weg. Stonden die niet op de inventaris en niet op het voertuig aangeduid, dan blijft de schade voor rekening van de eigenaar. Blijkt de kraan zelf beschadigd, dan is de vervoerder aansprakelijk tenzij hij aantoont dat hem daarvan geen verwijt te maken valt.