Boek 8 Artikel 1793 (8:1793 BW)

Verjaring bij aanvaring en soortgelijke voorvallen met binnenschepen

Een rechtsvordering tot vergoeding van schade veroorzaakt door een voorval, als bedoeld in afdeling 1 van titel 11, verjaart, indien zij niet op een overeenkomst is gegrond, door verloop van twee jaren, welke termijn begint met de aanvang van de dag, volgende op de dag van dit voorval.

Toelichting

Dit artikel is de tegenhanger voor de binnenvaart van de verjaringsregel bij aanvaring met zeeschepen. Gaat het om schade veroorzaakt door een voorval dat onder de aanvaringsregeling voor binnenschepen valt, en is de vordering niet op een overeenkomst gegrond, dan verjaart zij na twee jaar vanaf de aanvang van de dag volgend op de dag van het voorval.

Waarom een eigen bepaling

Boek 8 behandelt de zeevaart en de binnenvaart in gescheiden titels, met eigen aansprakelijkheidsregels en eigen omschrijvingen van wat een aanvaringsvoorval is. Voor de verjaring is de uitkomst dezelfde, maar de wetgever heeft de bepalingen bewust naast elkaar gezet in plaats van te verwijzen. Zo blijft per vaarwater duidelijk welk stelsel geldt.

De vordering strekt tot vergoeding van schade door een voorval met een binnenschip.
Zij is niet op een overeenkomst gegrond.

- Twee jaar is de termijn, gerekend vanaf de dag volgend op het voorval op de binnenwateren.

Ook zonder contact

Net als bij zeeschepen omvat de regeling meer dan de botsing. Ook schade die een schip veroorzaakt door de wijze waarop het vaart, zonder dat het een ander raakt, valt eronder. Denk aan zuiging waardoor een afgemeerd schip losslaat of aan golfslag die schade aan een oever of een steiger toebrengt.

Geen verlengingsregeling

Anders dan bij zeeschepen ontbreekt hier een bepaling over verlenging wanneer het schip niet in beslag kon worden genomen. De wet koppelt die wettelijke verlenging uitsluitend aan de termijn voor aanvaring met zeeschepen. De algemene mogelijkheden om te stuiten of om na het feit een verlenging af te spreken, blijven uiteraard bestaan. Op de binnenwateren moet de benadeelde de termijn dus zelf bewaken.

In de praktijk

Een binnenschip vaart met te hoge snelheid door een haven, waardoor een afgemeerd vaartuig tegen de kade slaat. De eigenaar heeft twee jaar vanaf de dag na dat voorval om zijn schade te vorderen. Omdat hij geen overeenkomst met de schipper heeft, is dit de bepaling waar hij op moet letten, en niet de kortere termijnen die bij vervoerovereenkomsten gelden. De grondslag van de vordering bepaalt hier dus de termijn. Dat onderscheid is bij dossiers op de binnenwateren de eerste vraag.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Wanneer is schade door een binnenschip een aanvaring?

Hoge Raad · 2007-06-15 · ECLI:NL:HR:2007:BA1414

Een kraan aan boord van een binnenschip beschadigde een gasleiding in de bodem van de IJssel. De netbeheerder baseerde zijn vordering op onrechtmatige daad, waarvoor een langere verjaringstermijn geldt dan voor schade door een voorval in de binnenvaart. Volgens vaste rechtspraak zijn bij samenloop van rechtsgronden deze in beginsel cumulatief van toepassing, maar de Hoge Raad oordeelt dat de korte termijn van dit artikel, die de aansprakelijk gestelde persoon beschermt, niet kan worden ontgaan door de vordering op onrechtmatige daad te baseren. De regeling van de aanvaring is in zoverre exclusief van toepassing, omdat de korte termijn anders in de praktijk als ongeschreven zou kunnen worden beschouwd.
Hoe ver reikt de voorrang van de aanvaringsregeling?

Hoge Raad · 2014-11-21 · ECLI:NL:HR:2014:3350

Vanaf een drijvend ponton werden te lange beschoeiingspalen geheid, waardoor een ondergrondse hoogspanningskabel beschadigd raakte. De netbeheerder sprak niet de heier aan maar de hoofdaannemer, die zij verweet geen toezicht te hebben gehouden en zich niet over de ligging van kabels te hebben vergewist. De Hoge Raad oordeelt dat de korte verjaringstermijn voor schadevaring inderdaad niet kan worden ontlopen door een vordering op onrechtmatige daad te baseren, maar dat dit alleen opgaat bij samenloop van beide grondslagen tegen dezelfde persoon. De verwijten aan de hoofdaannemer hielden geen verband met het gebruik van het schip en zouden ook zijn gemaakt als vanaf de wal was geheid; die vordering betreft dus geen oorzaak aan boord van een binnenschip en valt buiten de aanvaringsregeling.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst