Boek 8 Artikel 482 (8:482 BW)

Documenten die na intrekking van het cognossement worden afgegeven

Een door de vervoerder na intrekking van het cognossement afgegeven document dat de houder daarvan recht geeft op aflevering van in dat cognossement genoemde zaken, wordt met betrekking tot deze zaken met het cognossement gelijk gesteld. Het cognossement wordt vermoed van het hier bedoelde document deel uit te maken. Hij die dit document ondertekende of voor wie een ander dit ondertekende, noch hij wiens formulier werd gebruikt, wordt door het blote feit van deze ondertekening of dit gebruik als vervoerder onder het cognossement aangemerkt.
Tenzij in documenten als bedoeld in het eerste lid anders is bepaald, zijn de houders daarvan hoofdelijk verbonden voor de verbintenissen die uit het vervoer van de onder het cognossement vervoerde zaken voor de houder van dat cognossement voortvloeien.

Toelichting

Soms wordt een cognossement ingetrokken en geeft de vervoerder daarvoor in de plaats een of meer andere documenten af, bijvoorbeeld omdat de lading in delen aan verschillende ontvangers moet gaan. Dit artikel bepaalt welke status zulke vervangende stukken hebben.

Gelijkstelling met het cognossement

Geeft de vervoerder na intrekking een document af dat de houder recht geeft op aflevering van in het cognossement genoemde zaken, dan wordt dat stuk voor die zaken met het cognossement gelijkgesteld. De houder krijgt dus dezelfde positie als een cognossementhouder. Bovendien geldt het vermoeden dat het oorspronkelijke cognossement deel uitmaakt van het nieuwe document, zodat de daarin opgenomen voorwaarden meelopen.

Geen nieuwe vervoerder

De wet voegt daar een belangrijke begrenzing aan toe. Wie zo'n vervangend document ondertekent, voor wie een ander dat doet, of wiens formulier daarvoor is gebruikt, wordt door dat enkele feit niet als vervoerder onder het cognossement aangemerkt. Anders zou een partij die alleen aan de praktische afwikkeling meewerkt, bijvoorbeeld een agent, ongewild in de positie van vervoerder terechtkomen.

Hoofdelijke verbondenheid van de houders

Waar één cognossement wordt vervangen door meerdere documenten, ontstaan meerdere houders naast elkaar. Tenzij in die documenten anders is bepaald, zijn zij hoofdelijk verbonden voor alles wat de houder van het oorspronkelijke cognossement uit hoofde van het vervoer van die lading verschuldigd zou zijn geweest. De vervoerder hoeft dus niet uit te zoeken welk deel van bijvoorbeeld de vracht bij welke ontvanger hoort.

Waarom dat redelijk is

De vervoerder had oorspronkelijk met één document en één gerechtigde te maken. De splitsing gebeurt in het belang van de ladingzijde. Het past dan niet dat zijn positie daardoor verslechtert. De hoofdelijkheid herstelt het evenwicht, terwijl de betrokken houders onderling kunnen afspreken hoe zij de last verdelen.

In de praktijk

Wordt een bulklading onder één cognossement in de haven over drie kopers verdeeld, dan krijgt ieder een eigen document dat recht geeft op zijn deel. Elk van hen kan door de vervoerder voor de volledige openstaande vracht worden aangesproken, tenzij de documenten iets anders bepalen. Kopers die dat willen voorkomen, moeten dus vooraf laten vastleggen hoe de verplichtingen worden gesplitst.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Geldt een delivery order als cognossement?

Gerechtshof 's-Gravenhage · 2009-01-27 · ECLI:NL:GHSGR:2009:BH1446

Na inlevering van het cognossement had de zeevervoerder een ship's delivery order afgegeven; in een insolventie was de vraag of op dat document een pandrecht was gevestigd. Het hof overweegt dat artikel 8:482 zo'n na intrekking van het cognossement afgegeven document met het cognossement gelijkstelt, en dat die gelijkstelling meebrengt dat de bepalingen over het cognossement daarop in beginsel gelijkelijk van toepassing zijn: het document is onderworpen aan het dwingende cognossementsrecht, vertegenwoordigt de goederen en geeft de houder dezelfde rechten en verplichtingen als een cognossementhouder. Of het document op naam, aan order of aan toonder is gesteld, is volgens het hof een kwestie van uitleg; omdat hier noch een begunstigde noch een afzender was ingevuld, lijkt het hof sprake van een in blanco uitgesteld stuk, dat in de praktijk als toonderstuk wordt behandeld. Het hof beslist die kwalificatie nog niet en verwijst de zaak daarvoor naar de rol.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst