Boek 8 Artikel 1780 (8:1780 BW)

Dit artikel geeft een eigen termijn voor vorderingen die zich richten tegen de kapitein of de schipper persoonlijk. Gaat het om schade die hij toebracht in de uitoefening van zijn werkzaamheden, dan verjaart de vordering na twee jaar, gerekend vanaf de aanvang van de dag volgend op de dag van het schadeveroorzakende voorval.

Waarom een aparte regeling

De kapitein en de schipper nemen aan boord beslissingen die grote gevolgen kunnen hebben, vaak onder tijdsdruk en zonder overleg. Zij doen dat in dienst van een ander. Zonder eigen termijn zouden zij jarenlang persoonlijk kunnen worden aangesproken voor keuzes die zij namens hun werkgever maakten. Twee jaar geeft benadeelden voldoende tijd en houdt de blootstelling van de gezagvoerder overzichtelijk.

• De vordering richt zich tegen de kapitein of de schipper zelf.
• Zij betreft schade toegebracht in de uitoefening van zijn werkzaamheden.

- De termijn is twee jaar vanaf de dag na het voorval.

Aanknopen bij het voorval

Het startpunt is de gebeurtenis zelf en niet het moment waarop de schade zichtbaar of meetbaar wordt. Dat is voor benadeelden een aandachtspunt: schade die pas later blijkt, verkort feitelijk de beschikbare tijd. Wie vermoedt dat een gezagvoerder persoonlijk aansprakelijk is, doet er goed aan dat vroeg in het dossier te noteren.

De werkgever valt erbuiten

Het tweede lid maakt een uitzondering voor vorderingen van de werkgever van de kapitein of de schipper. Die vallen niet onder deze korte termijn. De reden ligt voor de hand: de verhouding tussen werkgever en werknemer is van een andere orde en wordt beheerst door het arbeidsrecht, met eigen regels over aansprakelijkheid van de werknemer. De benadeelde kan uiteraard ook de werkgever aanspreken, met de termijn die daarvoor geldt.

In de praktijk

Na een manoeuvre die verkeerd uitpakt, raakt een steiger beschadigd en de eigenaar wil naast de rederij ook de schipper persoonlijk aanspreken. Voor die tweede vordering heeft hij twee jaar vanaf de dag na het voorval. De rederij die vervolgens haar eigen schipper wil aanspreken, kan zich niet op deze bepaling beroepen; die verhouding volgt haar eigen regels. Wie beide routes wil openhouden, houdt daarom twee termijnen bij.