Boek 8 Artikel 362 (8:362 BW)

Een partij die schade lijdt, kan vaak kiezen: zij spreekt haar contractspartij aan op grond van het contract, of zij baseert de vordering op onrechtmatige daad. Die tweede route is aantrekkelijk als het contract de aansprakelijkheid beperkt. Dit artikel sluit die omweg af voor schade die is ontstaan bij de exploitatie van een zeeschip. Wordt een partij door haar eigen wederpartij buiten de overeenkomst om aangesproken, dan is zij niet verder aansprakelijk dan zij op grond van hun contract zou zijn.

Waarom de wet dit doet

In het zeevervoer zijn aansprakelijkheidsbeperkingen de kern van de prijsafspraak. De vrachtprijs is berekend op een bepaald risico; de ladingbelanghebbende dekt de rest bij zijn verzekeraar. Kon men die verdeling omzeilen door de vordering anders in te kleden, dan zou de hele calculatie onbetrouwbaar worden. De wet zorgt er daarom voor dat de contractuele grenzen meelopen met de vordering, ongeacht de juridische verpakking.

Wat er wel en niet verandert

Het artikel verbiedt de buitencontractuele vordering niet. Die mag worden ingesteld en kan zelfstandig worden beoordeeld. Wat het artikel doet, is een plafond leggen: de aansprakelijkheid reikt niet verder dan het contract toestaat. Alle verweermiddelen uit die overeenkomst blijven dus overeind, of het nu gaat om een beperking van het bedrag, een uitsluiting van bepaalde schadeposten of een korte klachttermijn.

• de vordering blijft toelaatbaar, maar de omvang wordt door het contract begrensd;
• verweermiddelen uit de overeenkomst kunnen ook tegen de buitencontractuele vordering worden ingeroepen;

- het gaat uitsluitend om schade die bij de exploitatie van het schip is ontstaan.

Samenhang met de volgende artikelen

Deze bepaling regelt alleen de verhouding tussen twee partijen die rechtstreeks met elkaar hebben gecontracteerd. Wordt iemand aangesproken door een andere schakel in de keten, dan geldt artikel 8:363 BW, en wordt hij aangesproken door iemand die helemaal buiten de keten staat, dan geldt artikel 8:364 BW. Samen zorgen die drie bepalingen ervoor dat de contractuele risicoverdeling in het hele bouwwerk rond het schip standhoudt.

In de praktijk

Een tijdbevrachter lijdt schade doordat het schip door een fout in het machinekamerbeheer stilligt en spreekt de vervrachter aan wegens onrechtmatig handelen, in de hoop de exoneratie uit de bevrachting te omzeilen. Dat lukt niet: de vervrachter kan die exoneratie ook tegen de buitencontractuele vordering inroepen. Voor de eisende partij betekent dit dat de aandacht moet uitgaan naar het contract zelf, en naar de vraag of de aangesprokene zich onder de gemaakte afspraken nog wel op zijn beperking mag beroepen.