Boek 8 Artikel 208 (8:208 BW)

Naast eigendom en hypotheek kan op een teboekstaand zeeschip vruchtgebruik rusten. De vruchtgebruiker mag het schip gebruiken en de vruchten ervan genieten, terwijl de eigendom bij een ander blijft. Dit artikel zorgt ervoor dat de regels die daarbij horen aansluiten bij de scheepvaartpraktijk.

Bevrachting als exploitatievorm

De regeling in Boek 3 over vruchtgebruik bevat bepalingen over het verhuren van het goed door de vruchtgebruiker. Voor een schip is bevrachting de gebruikelijke manier om inkomsten te genereren. Daarom zijn die bepalingen mede van toepassing op bevrachting, voor zover zij niet naar hun aard uitsluitend zien op pacht of op huur van bedrijfs- of woonruimte.

• Wat voor verhuur geldt, geldt in beginsel ook voor bevrachting.

- Bepalingen die alleen bij pacht of woonruimte passen, blijven buiten beschouwing.

Waarom die uitzondering

Sommige huurregels zijn geschreven met het oog op de bescherming van huurders van woningen en bedrijfsruimte of van pachters. Die belangen spelen bij een zeeschip niet. Door zulke bepalingen uit te zonderen, blijft alleen over wat werkelijk past bij de exploitatie van een varend object.

Verhouding tussen vruchtgebruiker en eigenaar

De bepaling is vooral van belang voor de balans tussen beiden. De vruchtgebruiker wil vrij kunnen exploiteren; de hoofdgerechtigde wil niet dat zijn schip voor lange tijd tegen ongunstige voorwaarden wordt vastgelegd, zodat hij het na afloop van het vruchtgebruik in slechte staat of vastgeklonken terugkrijgt. De aansluiting bij de huurregels regelt precies dat spanningsveld.

Belang voor de bevrachter

Wie een schip bevracht van een vruchtgebruiker, doet er goed aan te controleren welke bevoegdheden die heeft. Blijkt achteraf dat de bevrachting de grenzen van het vruchtgebruik te buiten gaat, dan kan zijn positie tegenover de hoofdgerechtigde zwak zijn, zeker wanneer het vruchtgebruik eindigt.

In de praktijk

Een schip wordt in vruchtgebruik gegeven aan een familielid dat het commercieel laat exploiteren en het voor meerdere jaren in tijdbevrachting geeft. De vraag of dat mocht, wordt beantwoord langs de regels over verhuur bij vruchtgebruik. Partijen doen er verstandig aan de toegestane duur en voorwaarden van bevrachting bij de vestiging van het vruchtgebruik vast te leggen. Zonder zulke afspraken moet achteraf uit de wet worden afgeleid wat wel en niet mocht.