Boek 8 Artikel 808 (8:808 BW)

Een scheepshuurkoper is niet gebonden aan het afbetalingsschema tot de laatste termijn. Dit artikel geeft hem het recht om, na verloop van één jaar na het sluiten van de overeenkomst, de resterende koopsom geheel of gedeeltelijk vóór de vastgestelde termijnen te voldoen.

Het recht en de wachttijd

De bevoegdheid ontstaat pas een jaar na het sluiten van de overeenkomst. Daarna kan de koper kiezen: hij kan in één keer het hele restant voldoen of, zoals de wet het zegt, 'ten dele' vooruitbetalen. Het initiatief ligt bij de koper; de verkoper kan hem niet tot vervroegde aflossing dwingen.

Herberekening van de rente

Bij vervroegde aflossing wordt het rentebestanddeel in de termijnen die alsnog verschuldigd waren, herberekend. De koper betaalt dus geen rente over een periode waarin hij het geld al heeft terugbetaald. Daarbij speelt de uitsplitsing van iedere termijn in koopsom, rente en vergoeding voor de terbeschikkingstelling van het schip een rol: uit die uitsplitsing blijkt welk deel van de termijnen rente is en dus voor herberekening in aanmerking komt.

De voorwaarden waaronder vervroegd wordt afgelost, kunnen partijen zelf afspreken, bij het aangaan van de overeenkomst of later; de wet spreekt van voorwaarden die zijn overeengekomen of nog overeen te komen zijn. Komen zij er niet uit, dan stelt de rechter die voorwaarden vast op verzoek van de meest gerede partij. Ook de verkoper kan dat verzoek dus doen.

Dwingend ten gunste van de koper

Ieder beding dat ten nadele van de koper van dit artikel afwijkt, is nietig. Een clausule die vervroegde aflossing uitsluit of de wachttijd verlengt tot na het eerste jaar, heeft dus geen werking. Afwijkingen ten gunste van de koper, zoals de mogelijkheid om al binnen het eerste jaar af te lossen, zijn wel toegestaan.

• Wat de herberekening van de rente oplevert, volgt uit de uitsplitsing van de termijnen.
• Voorwaarden voor vervroegde aflossing kunnen al in de akte worden vastgelegd of later worden overeengekomen.

- Een verbod op vervroegd aflossen is nietig; het recht blijft bestaan.

In de praktijk

Een schipper ontvangt na drie jaar een uitkering van zijn verzekeraar voor een ander schip dat hij heeft verloren en wil daarmee een flink deel van de resterende koopsom van zijn scheepshuurkoop in één keer voldoen. Hij heeft daar recht op, en de rente in de resterende termijnen moet opnieuw worden berekend. Weigert de verkoper mee te werken of kunnen partijen het niet eens worden over de voorwaarden, dan kan de rechter die vaststellen. Hoeveel koopsom er werkelijk nog openstaat, blijkt uit de uitsplitsing van de termijnen.