Boek 8 Artikel 1090 (8:1090 BW)

De hele afdeling over goederenvervoer over de weg hangt aan één omschrijving. Artikel 8:1090 BW geeft die en bepaalt daarmee welke afspraken onder het strenge wegvervoerregime vallen en welke niet.

De vier elementen

Er moet een overeenkomst van goederenvervoer zijn. De vervoerder verbindt zich tegenover de afzender. Het vervoer gebeurt door middel van een voertuig. En het vervoer vindt uitsluitend over de weg plaats, en niet over spoorwegen. Ontbreekt een van die elementen, dan valt de afspraak buiten deze afdeling.

Uitdrukkelijk is bepaald dat ook een tijd- of reisbevrachting een overeenkomst van goederenvervoer in deze zin kan zijn. Ook wie een hele vrachtwagen met chauffeur inhuurt, valt dus onder dit regime; artikel 8:1093 BW werkt dat uit.

• de vervoerder is degene die zich tot het vervoer verbindt
• de afzender is zijn contractuele wederpartij

- de reis moet volledig over de weg gaan

Het woord uitsluitend

Dat ene woord is beslissend voor de afbakening met andere vervoerstitels. Gaat een deel van de reis over water, per spoor of door de lucht, dan is het geen wegvervoer in de zin van deze afdeling. Voor gecombineerd vervoer gelden aparte regels, en artikel 8:1091 BW geeft daarbij één specifieke uitzondering voor de situatie waarin het voertuig met lading en al aan boord van een ander vervoermiddel gaat.

De uitsluiting van spoorwegen heeft een eigen reden. Spoorvervoer heeft zijn eigen titel met een eigen aansprakelijkheidsstelsel; zonder deze afbakening zou een tram- of treinrit onder het wegvervoer kunnen vallen.

Waarom de definitie ertoe doet

Aan deze kwalificatie hangt veel: de zware afleveringsplicht van de vervoerder, de aansprakelijkheidsregeling voor ladingschade, de korte klacht- en verjaringstermijnen en de begrenzing van de schadevergoeding. Wie een geschil beoordeelt, begint dus altijd met de vraag of er sprake is van vervoer over de weg in de zin van dit artikel.

In de praktijk

Een verlader boekt transport van een partij goederen van Rotterdam naar Duitsland per vrachtwagen. Dat is wegvervoer. Wordt onderweg de trailer op een trein gezet, dan verandert het beeld en moet worden gekeken naar de regels voor gecombineerd vervoer. Voor verladers en vervoerders loont het dus om in de opdracht vast te leggen welke route en welke modaliteiten worden gebruikt; dat bepaalt welk aansprakelijkheidsregime bij een schade van toepassing is.