Boek 8 Artikel 1721 (8:1721 BW)

Dit artikel is de sluitsteen van de verjaringsregeling voor het goederenvervoer. Die regeling bevat een reeks bepalingen die elk een eigen termijn of een eigen beginmoment aanwijzen, en het komt geregeld voor dat er meer dan één van toepassing lijkt. Voor dat geval geeft dit artikel een eenvoudige knoop: de bepaling geldt die de termijn het laatst doet eindigen.

Twee soorten samenloop

De regel ziet op beide manieren waarop verschil kan ontstaan. Het kan zijn dat de duur van de termijn verschilt, en het kan zijn dat het startpunt verschilt terwijl de duur gelijk is. In beide gevallen is de uitkomst dezelfde: er wordt gerekend met wat de langste bescherming oplevert.

• Verschillende termijnen voor dezelfde vordering.
• Verschillende aanvangsmomenten voor dezelfde vordering.

- In beide gevallen telt de uitkomst die het laatst eindigt.

Waarom deze keuze

De verjaringsregeling van dit boek is fijnmazig, en dat is haar kracht en haar zwakte tegelijk. Zonder een voorrangsregel zou een schuldeiser kunnen worden afgerekend op een interpretatiekwestie waarover redelijk verschil van mening mogelijk is. Door bij twijfel de ruimste uitkomst te laten gelden, blijft de discussie over kwalificatie los staan van het verlies van de vordering zelf.

De uitzondering

Het tweede lid laat de bepaling over het zeevervoer onder cognossement onaangetast. Die regeling werkt niet met verjaring maar met een ontheffing van aansprakelijkheid, en zij kent haar eigen strakke termijn. Die kan dus niet worden opgerekt via deze voorrangsregel. Wie met een cognossement te maken heeft, moet daar apart naar kijken. De regel werkt daarmee als een vangnet en niet als een keuzemogelijkheid.

In de praktijk

Een vordering gaat zowel over het uitblijven van een vervoermiddel als over de gevolgen daarvan voor een latere zending, waardoor twee aanvangsregels in beeld komen. In plaats van eindeloos te twisten over welke bepaling de juiste is, wordt per bepaling uitgerekend wanneer de termijn afloopt; die welke het laatst eindigt, geeft de doorslag. Rekenen met het beginmoment dat het verst weg ligt is daarvoor niet genoeg: een termijn die later begint maar korter is, kan juist eerder aflopen. Pas als het echt op de uitkomst aankomt, hoeft de kwalificatievraag te worden beslecht. Bij vervoer onder cognossement gaat deze vergelijking niet op, want die termijn blijft erbuiten.