Boek 8 Artikel 957 (8:957 BW)

Verkoop van opgeslagen lading uit de binnenvaart met machtiging van de rechter

In geval van toepassing van artikel 955 kan de vervoerder, de bewaarnemer dan wel hij, die jegens de vervoerder recht heeft op de aflevering, op zijn verzoek door de rechter worden gemachtigd de zaken geheel of gedeeltelijk op de door deze te bepalen wijze te verkopen.
De bewaarnemer is verplicht de vervoerder zo spoedig mogelijk van de voorgenomen verkoop op de hoogte te stellen; de vervoerder heeft deze verplichting jegens degeen, die jegens hem recht heeft op de aflevering van de zaken, en jegens degeen aan wie hij volgens artikel 933 melding moet doen.
De opbrengst van het verkochte wordt in de consignatiekas gestort voor zover zij niet strekt tot voldoening van de kosten van opslag en verkoop alsmede, binnen de grenzen der redelijkheid, van de gemaakte kosten. Tenzij op de zaken beslag is gelegd voor een geldvordering, moet aan de vervoerder uit het in bewaring te stellen bedrag worden voldaan hetgeen hem verschuldigd is terzake van het vervoer, op grond van een remboursbeding, alsmede een bijdrage in avarij-grosse; voor zover deze vorderingen nog niet vaststaan, zal de opbrengst of een gedeelte daarvan op door de rechter te bepalen wijze tot zekerheid voor deze vorderingen strekken.
De in de consignatiekas gestorte opbrengst treedt in de plaats van de zaken.

Toelichting

Blijft lading maandenlang staan omdat niemand haar ophaalt, dan stapelen de kosten zich op en kan de waarde verdampen. Zodra een van de maatregelen van artikel 8:955 BW aan de orde is, en dus ook wanneer de vervoerder de zaken met machtiging van de rechter zelf onder zich houdt, biedt artikel 8:957 BW de uitweg: verkoop, maar alleen onder toezicht van de rechter en met een zorgvuldige verdeling van de opbrengst.

Wie de verkoop kan vragen

Drie partijen kunnen om machtiging vragen: de vervoerder, de bewaarnemer en degene die tegenover de vervoerder recht heeft op de aflevering. De rechter kan hen machtigen de zaken geheel of gedeeltelijk te verkopen, op de wijze die hij bepaalt. Er is dus geen onderhandse verkoop op eigen gezag mogelijk; de rechterlijke tussenkomst beschermt de rechthebbende die misschien buiten zijn schuld niet is opgekomen.

Waarschuwen vooraf

De wet bouwt een waarschuwingsketen in. De bewaarnemer moet de vervoerder zo spoedig mogelijk inlichten over de voorgenomen verkoop. De vervoerder heeft diezelfde plicht tegenover degene die recht heeft op aflevering en tegenover degene aan wie hij volgens artikel 8:933 BW melding moet doen. Zo krijgt iedereen die er belang bij heeft nog een laatste kans om de zaken alsnog op te halen.

de verkoop vergt machtiging van de rechter
de wijze van verkoop wordt door de rechter bepaald

- alle betrokkenen worden vooraf gewaarschuwd

Wat er met het geld gebeurt

De opbrengst gaat naar de consignatiekas, voor zover zij niet nodig is om de kosten van opslag en verkoop te dekken en, binnen de grenzen van de redelijkheid, de overige gemaakte kosten. Uit het in bewaring te stellen bedrag moet aan de vervoerder worden voldaan wat hem toekomt ter zake van het vervoer, uit een remboursbeding en als bijdrage in avarij-grosse. Ligt er echter beslag voor een geldvordering op de zaken, dan geldt die voorrang niet.

Staan die vorderingen nog niet vast, dan strekt de opbrengst of een deel daarvan tot zekerheid, op de wijze die de rechter bepaalt. Zo hoeft niemand te wachten met de verkoop tot elk geschil is beslecht.

De opbrengst treedt in de plaats

Het vierde lid geeft de sleutel tot het hele systeem: het in de consignatiekas gestorte bedrag treedt in de plaats van de zaken. Rechten die op de lading rustten, verplaatsen zich dus naar het geld. Wie een aanspraak op de goederen had, verliest die niet door de verkoop maar oefent haar voortaan uit op de opbrengst.

In de praktijk

Een partij bulkgoed ligt maanden in opslag omdat de koper failliet is en niemand zich meldt. De bewaarnemer of de vervoerder vraagt de rechter om machtiging tot verkoop, licht de betrokkenen in en laat verkopen. Uit de opbrengst worden opslag- en verkoopkosten en de vervoervorderingen voldaan; de rest gaat in de consignatiekas, waar schuldeisers en rechthebbenden zich op kunnen richten. Wie lading verwacht die mogelijk onbestelbaar wordt, houdt daarom in de gaten of er tijdig wordt gehandeld: hoe langer wordt gewacht, hoe minder er overblijft.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst