Boek 8 Artikel 424 (8:424 BW)

Beëindiging bij vergaan of zware schade buiten bevrachting

Behalve in geval van tijd- of reisbevrachting is de vervoerder wanneer, nadat de inlading een aanvang heeft genomen, het schip vergaat of zodanig beschadigd blijkt te zijn, dat het schip het herstel, nodig voor de uitvoering van de overeenkomst, niet waard is of dat dit herstel binnen redelijke tijd niet mogelijk is, na lossing van de zaken bevoegd de overeenkomst te beëindigen, mits hij dit zo spoedig mogelijk doet.
Vermoed wordt dat het vergaan of de beschadiging van het schip is te wijten aan een omstandigheid, die voor rekening van de vervoerder komt; voor rekening van de vervoerder komen die omstandigheden, die in geval van beschadiging van door hem vervoerde zaken voor zijn rekening komen.
De vervoerder verwittigt, zo mogelijk, de afzender, degeen aan wie de zaken moeten worden afgeleverd en degeen aan wie hij volgens de bepalingen van een mogelijkerwijs afgegeven cognossement bericht van aankomst van het schip moet zenden.
Het derde, het vierde en het vijfde lid van artikel 398 zijn van toepassing.

Toelichting

Soms kan een reis niet worden voltooid omdat het schip zelf het niet haalt. Dit artikel regelt die situatie voor vervoer dat geen tijd- of reisbevrachting is. Voorwaarde is dat de inlading al is begonnen en dat het schip vergaat, of zo zwaar beschadigd blijkt dat het herstel dat voor de uitvoering nodig is niet lonend is of niet binnen redelijke tijd mogelijk.

Beëindigen, maar wel snel

In dat geval mag de vervoerder de overeenkomst na lossing van de zaken beëindigen, mits hij dat zo spoedig mogelijk doet. Die snelheidseis beschermt de ladingzijde: die moet weten waar zij aan toe is om vervangend vervoer te regelen. Een vervoerder die de beslissing laat liggen, verliest de bevoegdheid en blijft aan de overeenkomst gebonden.

Een vermoeden ten laste van de vervoerder

De wet bevat een belangrijke bewijsregel. Vermoed wordt dat het vergaan of de beschadiging te wijten is aan een omstandigheid die voor rekening van de vervoerder komt. Welke omstandigheden dat zijn, wordt bepaald door dezelfde maatstaf als bij beschadiging van de vervoerde zaken. De vervoerder die zich wil vrijpleiten, moet dus zelf aantonen dat de oorzaak in zijn ontheffingssfeer ligt.

Waarschuwen

Verder moet hij, voor zover mogelijk, waarschuwen: de afzender, degene aan wie moet worden afgeleverd en degene die volgens een eventueel cognossement bericht van aankomst moet krijgen. Zo kunnen de belanghebbenden hun schade beperken en hun verzekeraar inschakelen.

Gevolgen voor de lading

Voor de afwikkeling verwijst het artikel naar de regels uit artikel 8:398 BW over de vermoedens rond de staat van de zaken bij het einde van de overeenkomst en over het aanmerken van vervoerkosten of waardeverschil als waardevermindering. Zo geldt één systematiek, of het nu om gevaarlijke lading gaat of om een schip dat de reis niet kan afmaken.

In de praktijk

Loopt een schip kort na vertrek zware schade op en wordt de lading in een nabije haven gelost, dan moet de vervoerder direct laten weten of hij de overeenkomst beëindigt of alsnog vervoert. De ladingbelanghebbende die zijn goederen zelf verder laat brengen, kan de daarvoor gemaakte kosten inbrengen als waardevermindering. Het loont dus om die kosten en de communicatie met de vervoerder vanaf het eerste moment vast te leggen.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst