Boek 8 Artikel 365 (8:365 BW)

Wie op de aansprakelijkheidsbeperkingen van een vervoerder stuit, kan proberen de mensen aan te spreken die de fout feitelijk maakten: de kapitein, een stuurman, een matroos of een werknemer op kantoor. Die personen hebben zelf geen contract met de eiser. Dit artikel geeft hun de mogelijkheid dezelfde verweermiddelen in te roepen als hun werkgever, alsof zij zelf partij waren bij de overeenkomst.

De voorwaarden

De regel werkt niet onbeperkt. Er moet aan twee dingen zijn voldaan. Ten eerste moet het gaan om een vordering van het type dat in de artikelen 8:362 tot en met 8:364 BW is geregeld, dus om een buitencontractuele vordering wegens schade bij de exploitatie van het schip. Ten tweede moet de partij bij de exploitatieovereenkomst zelf, ter afwering van haar aansprakelijkheid voor het handelen van die ondergeschikte, een verweermiddel aan die overeenkomst kunnen ontlenen.

Welke verweermiddelen

Het gaat om de verweermiddelen die de werkgever aan de overeenkomst ontleent waardoor zijn aansprakelijkheid op grond van de artikelen 8:362 tot en met 8:364 BW wordt beheerst. Dat kunnen bedingen zijn die de aansprakelijkheid beperken of uitsluiten, maar ook termijnen en andere voorwaarden uit die overeenkomst. Welke overeenkomst dat is, volgt uit die artikelen: bij een eiser die zelf in de keten staat de tussenliggende overeenkomst, bij een buitenstaander de overeenkomst die artikel 8:364 BW aanwijst. Het artikel spreekt van een ondergeschikte van een partij bij een exploitatieovereenkomst; de bemanning en het overige personeel van die partij vallen daaronder.

Wat de ondergeschikte nodig heeft

Het verweer van de aangesproken werknemer staat of valt met het contract van zijn werkgever. Welke overeenkomst de aansprakelijkheid van die werkgever beheerst en welke beperkingen en termijnen daarin staan, bepaalt wat hij kan inroepen. De stukken daarover liggen doorgaans bij de werkgever, zodat de werknemer voor zijn verweer op diens medewerking is aangewezen.

In de praktijk

Een stuurman regelt de belading van een jacht dat als deklading wordt vervoerd en laat na de sjorringen te controleren; het jacht verschuift en raakt beschadigd. De ladingbelanghebbende stelt de stuurman persoonlijk aansprakelijk. Bevat de overeenkomst die de aansprakelijkheid van de vervoerder beheerst een beding dat de vervoerder tegen deze eiser kan inroepen, bijvoorbeeld een uitsluiting of beperking voor deklading, dan staat dat beding ook de stuurman ter beschikking. Hij roept het in alsof hij zelf partij bij die overeenkomst was. Bevat de overeenkomst geen beding dat op deze schade ziet, dan geeft dit artikel de stuurman ook geen verweer; zijn aansprakelijkheid wordt dan beoordeeld naar de gewone regels.