Boek 8 Artikel 1096 (8:1096 BW)

Naast de plicht om lading heel en compleet af te leveren, geldt bij goederenvervoer over de weg een tweede kernverplichting. Artikel 8:1096 BW bepaalt dat de vervoerder de zaken zonder vertraging moet vervoeren. Dat is meer dan een wens: het is een zelfstandige verbintenis waarvan de niet-nakoming tot aansprakelijkheid leidt.

Naast de afleveringsplicht

De bepaling begint met de woorden onverminderd artikel 8:1095 BW. De tijdigheidsplicht komt dus bovenop de plicht om de zaken in dezelfde staat op de bestemming af te leveren. Lading die keurig heel maar veel te laat aankomt, is dus evengoed een tekortkoming als lading die beschadigd op tijd arriveert.

Wat zonder vertraging betekent

De wet noemt geen termijn. Is er een leveringstermijn afgesproken, dan geldt die. Is er niets afgesproken, dan gaat het om de tijd die een zorgvuldig vervoerder onder de gegeven omstandigheden nodig heeft, gelet op de afstand, de route, de aard van de lading en wat in de branche gebruikelijk is. Rusttijden van de chauffeur en normale wachttijden horen daarbij; ongemotiveerd stilstaan niet.

• er geldt een afgesproken termijn, of anders een redelijke termijn
• de aard van de lading kleurt wat redelijk is

- vertraging valt onder hetzelfde aansprakelijkheidsstelsel als beschadiging

Hetzelfde regime

Voor vertraging gelden dezelfde verweren en begrenzingen als voor ladingschade. Artikel 8:1098 BW rekent vertraging uitdrukkelijk tot het begrip beschadiging, zodat de overmachtsmaatstaf en de bijzondere risico's er ook op zien. En de vergoeding is aan een maximum gebonden, dat in een regeling buiten dit wetboek is uitgewerkt. Op één punt loopt vertraging niet mee: de dwingendrechtelijke bescherming van artikel 8:1102 BW geldt alleen voor de aansprakelijkheid en de bewijslast uit artikel 8:1095 BW, zodat partijen van de plicht om zonder vertraging te vervoeren in hun voorwaarden wel mogen afwijken.

Dat laatste is voor verladers belangrijk. Vertragingsschade kan aanzienlijk zijn, bijvoorbeeld wanneer een productielijn stilvalt, terwijl de vergoeding daarvoor is begrensd. Wie meer zekerheid wil, moet dat vooraf regelen langs de weg die de wet daarvoor openlaat.

In de praktijk

Een verlader spreekt aflevering voor tien uur af omdat de ontvanger dan een montageploeg klaar heeft staan. De vrachtwagen komt pas de volgende dag. Dat is een tekortkoming, tenzij de vervoerder aantoont dat een zorgvuldig vervoerder de oorzaak niet had kunnen vermijden. Zonder afgesproken tijdstip wordt het lastiger: dan gaat het om wat redelijk was. Wie op tijd wil aankomen, legt daarom vast wanneer de lading er moet zijn en waarom dat ertoe doet.