Op hypotheek op een aandeel in een teboekstaand zeeschip is artikel 177 van Boek 3 niet van toepassing; de hypotheek blijft na vervreemding of toedeling van het schip in stand.
Boek 8 Artikel 206 (8:206 BW)
Hypotheek op een aandeel in een teboekstaand zeeschip
Wettekst
Toelichting
Een zeeschip kan aan meerdere personen toebehoren, en op zo'n aandeel kan hypotheek worden gevestigd. Dit artikel regelt wat er met die hypotheek gebeurt als het schip later wordt vervreemd of toegedeeld: zij blijft in stand.
Afwijking van de algemene regel
Het vermogensrecht kent een regeling waardoor een recht op een aandeel in een gemeenschap in bepaalde gevallen vervalt bij verdeling. Voor de scheepshypotheek is die regeling in Boek 3 uitdrukkelijk buiten toepassing gelaten. De zekerheid van de hypotheekhouder wordt dus niet afhankelijk gemaakt van wat de mede-eigenaren onderling besluiten.
- De hypotheek op het aandeel blijft na vervreemding bestaan.
- Ook toedeling van het schip aan één van de deelgenoten doet haar niet vervallen.
Waarom deze bescherming
Zonder deze regel zou een financier die op een aandeel financiert een uiterst wankele positie hebben: de deelgenoten zouden zijn zekerheid kunnen laten verdampen door het schip aan één van hen toe te delen. Dat zou financiering van aandelen in schepen praktisch onmogelijk maken, terwijl gezamenlijke eigendom in de scheepvaart juist gebruikelijk is.
Gevolgen voor de andere eigenaren
Mede-eigenaren moeten zich realiseren dat een hypotheek van een van hen hun schip blijft volgen. Wie het aandeel van een ander overneemt, neemt daarmee een bezwaard aandeel over als de hypotheek niet wordt afgelost of doorgehaald. Onderzoek in de openbare registers is daarom een vast onderdeel van elke transactie binnen een rederij.
Verhouding tot de rederijregeling
De regeling van de rederij bepaalt wie lid is en hoe besluiten worden genomen; deze bepaling bepaalt dat een zekerheidsrecht op een aandeel daar dwars doorheen blijft staan. Bij uitkoopregelingen, bijvoorbeeld na een ingrijpend besluit of bij vertrek van de boekhouder, moet daarom altijd worden nagegaan of het over te nemen aandeel bezwaard is.
In de praktijk
Een van drie mede-eigenaren financiert zijn aandeel met een hypotheek en verkoopt dat aandeel later aan zijn medeeigenaren. De hypotheek blijft rusten, tenzij zij bij die gelegenheid wordt afgelost en doorgehaald. Kopers doen er dus goed aan de betaling van de koopprijs te koppelen aan de aflossing en aan de royementsverklaring. De scheepsnaam of de samenstelling van de rederij verandert daar niets aan.