Boek 8 Artikel 442 (8:442 BW)

Onder één cognossement kunnen meerdere partijen als vervoerder gelden. Dat volgt uit artikel 8:461 BW, dat bijvoorbeeld naast de ondertekenaar ook een bevrachter of de reder als vervoerder aanmerkt. Dit artikel regelt wat dat betekent voor de houder van het document.

Hoofdelijk verbonden

Tegenover de cognossementhouder zijn die vervoerders hoofdelijk verbonden. Hij kan dus elk van hen voor het geheel aanspreken en hoeft niet uit te zoeken wie in de keten welke rol had. Dat is een belangrijke bescherming: de houder heeft vaak geen zicht op de contracten tussen reder, bevrachters en operator, terwijl hij wel snel moet handelen als er schade is.

Ieder kan de rechten uitoefenen

De regel werkt ook de andere kant op. Elk van de vervoerders is gerechtigd de rechten die uit het cognossement blijken tegenover de houder uit te oefenen, bijvoorbeeld de vordering tot betaling van vracht. Voor de houder is dat werkbaar gemaakt door een kwijtingsregel: heeft hij het opeisbare bedrag aan één van hen voldaan, dan is hij tegenover alle vervoerders gekweten. Hij hoeft dus niet te vrezen dat een tweede partij hetzelfde bedrag nog eens opeist.

Geen gemeenschap

De wet bepaalt uitdrukkelijk dat de regeling over de gemeenschap in Boek 3 hier niet van toepassing is. De vervoerders vormen dus geen gemeenschap waarin gezamenlijk moet worden beslist of geïnd. Ieder handelt zelfstandig, met de kwijtingsregel als sluitstuk. Dat maakt de afwikkeling in de haven eenvoudiger.

Onderlinge verhouding

Hoe de betrokken vervoerders het onderling verdelen, regelt dit artikel niet. Daarvoor gelden hun eigen contracten en de verhaalsregels die dit boek elders geeft, zoals het verhaal van de vervrachter op zijn bevrachter. De hoofdelijkheid is dus vooral bedoeld voor de buitenwereld.

In de praktijk

Een ontvanger met natschade aan zijn lading hoeft niet uit te pluizen of hij bij de rederij, de tijdbevrachter of de operator moet zijn: hij kan degene aanspreken die verhaal biedt of het dichtst bij is. En betaalt hij de openstaande vracht aan de partij die hem daarom vraagt, dan is hij daarmee tegenover alle vervoerders van die verplichting af. Wel doet hij er goed aan het betalingsbewijs te bewaren, want dat is zijn kwijting.