Boek 8 Artikel 1578 (8:1578 BW)

Berekening en begrenzing van de vergoeding bij verlies in het spoorvervoer

In geval van geheel of gedeeltelijk verlies van de zaken moet de vervoerder, met uitsluiting van elke andere schadevergoeding, een schadevergoeding betalen berekend volgens de beursprijs, bij gebreke daarvan volgens de marktprijs en, bij gebreke van beide, volgens de gebruikelijke waarde van zaken van dezelfde aard en kwaliteit op de dag en de plaats waar de zaken in ontvangst zijn genomen.
De schadevergoeding bedraagt niet meer dan 17 rekeneenheden per ontbrekend kilogram brutomassa. De rekeneenheid is het bijzondere trekkingsrecht zoals dat is omschreven door het Internationale Monetaire Fonds. De bedragen genoemd in het eerste lid worden omgerekend in Nederlands geld naar de koers van de dag, waarop de betaling wordt verricht. De waarde van het Nederlandse geld, uitgedrukt in bijzondere trekkingsrechten, wordt berekend volgens de waarderingsmethode die door het Internationale Monetaire Fonds op de dag van omrekening wordt toegepast voor zijn eigen verrichtingen en transacties.
In geval van verlies van een op eigen wielen rollend spoorvoertuig dat als te vervoeren zaak ten vervoer is aangeboden of van verlies van een intermodale transporteenheid of van hun bestanddelen, is de schadevergoeding, met uitsluiting van elke andere schadevergoeding, beperkt tot de gebruikelijke waarde van het spoorvoertuig of de intermodale transporteenheid of hun bestanddelen op de dag en de plaats van het verlies. Indien het niet mogelijk is de dag of de plaats van het verlies vast te stellen, is de schadevergoeding beperkt tot de gebruikelijke waarde op de dag en de plaats van de inontvangstneming.
De vervoerder moet bovendien de vrachtprijs en de overige ter zake van het vervoer van de verloren zaken betaalde bedragen terugbetalen, met uitzondering van de accijnzen op zaken die vervoerd worden onder opschorting van die accijnzen.

Toelichting

Dit artikel bepaalt wat de spoorvervoerder moet betalen als de zaken geheel of gedeeltelijk verloren gaan. De vergoeding wordt berekend naar de waarde van de zaken, en die berekening sluit elke andere schadevergoeding uit. Gevolgschade zoals gemiste omzet valt er dus buiten; het gaat om de waarde van wat weg is.

De waarderingsladder

De wet werkt met een volgorde. Eerst geldt de beursprijs. Is die er niet, dan de marktprijs. Ontbreken beide, dan de gebruikelijke waarde van zaken van dezelfde aard en kwaliteit. Steeds wordt gekeken naar de dag en de plaats waarop de zaken in ontvangst zijn genomen, dus naar het begin van het vervoer en niet naar de bestemming.

Beursprijs, als de zaken op een beurs worden verhandeld.
Anders de marktprijs voor zaken van die soort.

- Anders de gebruikelijke waarde van vergelijkbare zaken.

De limiet en het rekenmechanisme

Boven op die waardebepaling ligt een maximum per ontbrekende kilogram brutomassa, uitgedrukt in rekeneenheden. Voor het spoorvervoer geldt als rekeneenheid het bijzondere trekkingsrecht, in de omschrijving die het Internationale Monetaire Fonds daaraan geeft. Omrekening naar Nederlands geld gebeurt naar de koers van de dag waarop wordt betaald, volgens de waarderingsmethode die het Fonds dan voor zijn eigen verrichtingen hanteert. Wie een claim beoordeelt, moet dus twee dingen doen: de waarde vaststellen en die toetsen aan de omgerekende limiet. Onaantastbaar is die limiet niet. Zij vervalt volgens artikel 8:1584 BW wanneer wordt bewezen dat de schade is veroorzaakt met opzet of roekeloos en met de wetenschap dat zij er waarschijnlijk uit zou voortvloeien. En is op de vrachtbrief een bijzonder belang bij de aflevering aangegeven, dan kan volgens artikel 8:1583 BW daarnaast de overige bewezen schade tot dat bedrag worden gevorderd.

Voertuigen en laadeenheden

Voor het verlies van een op eigen wielen rollend spoorvoertuig, van een intermodale transporteenheid of van hun bestanddelen geldt een eigen maatstaf: de gebruikelijke waarde op de dag en de plaats van het verlies, met uitsluiting van elke andere vergoeding. Is niet vast te stellen waar of wanneer het verlies plaatsvond, dan wordt gekeken naar de dag en de plaats van inontvangstneming.

Terugbetaling van de vracht

Daarnaast moet de vervoerder de vrachtprijs terugbetalen en de overige bedragen die voor het vervoer van de verloren zaken zijn betaald. Uitgezonderd zijn accijnzen op zaken die onder opschorting van die accijnzen reisden.

In de praktijk

Een wagenlading grondstof verdwijnt. De ladingbelanghebbende berekent de waarde op de dag van inontvangstneming, komt op een bedrag en ontdekt dat de limiet per kilogram lager uitvalt. Hij ontvangt dan die limiet, vermeerderd met de terugbetaalde vracht. Voor lading met een hoge waarde per kilo is dat het moment waarop blijkt hoe belangrijk een aanvullende verzekering of een aangegeven waarde is.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst