Boek 8 Artikel 173 (8:173 BW)

Een rederij kan vastlopen. Staken de stemmen, bijvoorbeeld omdat twee partijen met gelijke aandelen lijnrecht tegenover elkaar staan, dan komt er geen besluit en kan het schip niet worden geëxploiteerd. Dit artikel biedt daarvoor de noodrem: de rechter kan op verzoek van een lid bevelen dat het schip wordt verkocht.

Wanneer de weg openstaat

Vereist is dat de exploitatie van het schip door de staking van de stemmen wordt belet. Het gaat dus niet om een enkel meningsverschil of een onwelgevallig besluit, maar om een patstelling die het schip feitelijk stillegt. Het verzoek moet bovendien binnen twee maanden worden gedaan.

• Er is een impasse in de besluitvorming.

- Daardoor kan het schip niet worden geëxploiteerd.

Waarom verkoop

Verkoop is een zwaar middel: de rederij verliest haar schip en daarmee haar bestaansgrond. Toch is het vaak de enige oplossing. Een schip dat stilligt kost geld, verliest waarde en levert niets op. De wet kiest er daarom voor de knoop door te hakken in plaats van de eigenaren tot in lengte van dagen aan elkaar vast te houden.

De rechter bepaalt de wijze van verkoop

Niet alleen het bevel, ook de manier waarop wordt verkocht ligt bij de rechter. Hij kan dus bepalen of er bijvoorbeeld openbaar of onderhands wordt verkocht en onder welke voorwaarden. Zo wordt voorkomen dat een van de leden de verkoop naar zijn hand zet ten koste van de anderen.

Andere routes eerst

Vaak is er een minder ingrijpende oplossing: uitkoop van een van de leden, een tijdelijke oplossing voor het beheer of een afspraak over de exploitatie. De dreiging van dit artikel werkt daarbij als drukmiddel, omdat alle betrokkenen weten dat de patstelling anders het schip kost. Dat maakt het in de praktijk vaker een onderhandelingsinstrument dan een eindstation.

In de praktijk

Twee gelijke eigenaren zijn het oneens over de vraag of het schip moet worden verbouwd of verkocht, en er komt geen besluit meer tot stand. Het schip ligt stil aan de kade en de kosten lopen door. Ieder van hen kan de rechter binnen twee maanden verzoeken de verkoop te bevelen. Wie zo'n patstelling wil voorkomen, spreekt bij aanvang af hoe een impasse wordt doorbroken.