Boek 8 Artikel 1833 (8:1833 BW)

Dit artikel regelt de verjaring van vorderingen tot vergoeding van schade door gevaarlijke stoffen aan boord van zeeschepen, binnenschepen, voertuigen en spoorvoertuigen. Er gelden twee termijnen naast elkaar: een relatieve termijn van drie jaar en een absolute van tien jaar. Verstrijkt een van beide, dan is de vordering verjaard.

De relatieve termijn

De termijn van drie jaar begint met de aanvang van de dag volgend op de dag waarop de benadeelde bekend was met de schade én met de aansprakelijke persoon, of daarmee redelijkerwijs bekend had moeten zijn. Beide elementen zijn nodig: wie wel schade ziet maar niet weet wie erachter zit, is nog niet aan zet.

• Bekendheid met de schade die is geleden.
• Bekendheid met de daarvoor aansprakelijke persoon.

- Of het moment waarop men dat redelijkerwijs had moeten weten.

De absolute termijn

Los daarvan geldt dat de vordering in ieder geval verjaart tien jaar na de gebeurtenis waardoor de schade is ontstaan. Ook wie pas na die tien jaar ontdekt wat hem is overkomen, staat dan met lege handen. Bestond de gebeurtenis uit een reeks feiten met dezelfde oorzaak, dan loopt die tienjaarstermijn vanaf de dag van het laatste van die feiten.

Waarom bekendheid meetelt

Schade door gevaarlijke stoffen komt vaak pas laat aan het licht. Bodemverontreiniging, aantasting van gewassen of gezondheidsklachten manifesteren zich niet op de dag van het incident. Zou uitsluitend het voorval tellen, dan zouden benadeelden hun vordering verliezen voordat zij haar konden herkennen. Het bekendheidscriterium vangt dat op, en de absolute grens zorgt ervoor dat het niet oneindig doorloopt. De regeling beschermt daarmee vooral de benadeelde die niets kon vermoeden.

In de praktijk

Uit een ketelwagen lekt tijdens het vervoer een gevaarlijke stof, en pas jaren later blijkt dat de bodem van een naburig perceel is aangetast. De eigenaar van dat perceel heeft drie jaar vanaf het moment waarop hij de schade en de aansprakelijke partij kende. Hij moet daarbij wel de tienjaarsgrens in het oog houden, want die loopt onafhankelijk van zijn eigen wetenschap door. Beide termijnen moeten dus naast elkaar worden bewaakt. Wie alleen op de eerste let, kan door de tweede worden verrast. Beide klokken lopen onafhankelijk van elkaar door.