In deze afdeling wordt verstaan onder: a. "gevaarlijke stof": een stof die als zodanig bij algemene maatregel van bestuur is aangewezen; de aanwijzing kan worden beperkt tot bepaalde concentraties van de stof, tot bepaalde in de algemene maatregel van bestuur te omschrijven gevaren die aan de stof verbonden zijn, en tot bepaalde daarin te omschrijven situaties waarin de stof zich bevindt; b. "schip": binnenschip, niet zijnde een luchtkussenvoertuig; c. "schade": 1°. schade veroorzaakt door dood of letsel van enige persoon veroorzaakt door een gevaarlijke stof; 2°. andere schade buiten het schip aan boord waarvan de gevaarlijke stof zich bevindt, veroorzaakt door die gevaarlijke stof, met uitzondering van verlies van of schade met betrekking tot andere schepen of zeeschepen en zaken aan boord daarvan, indien die schepen of zeeschepen deel uitmaken van een sleep, waarvan ook dit schip deel uitmaakt, of hecht met dit schip in een eenheid zijn gekoppeld; 3°. de kosten van preventieve maatregelen en verlies of schade veroorzaakt door zulke maatregelen; d. "preventieve maatregel": iedere redelijke maatregel ter voorkoming of beperking van schade door wie dan ook genomen met uitzondering van de overeenkomstig deze afdeling aansprakelijke persoon nadat een gebeurtenis heeft plaatsgevonden; e. "gebeurtenis": elk feit of elke opeenvolging van feiten met dezelfde oorzaak, waardoor schade ontstaat of waardoor een ernstige en onmiddellijke dreiging van schade ontstaat; f. "eigenaar": hij die de zeggenschap heeft over het gebruik van het schip aan boord waarvan de gevaarlijke stof zich bevindt. De persoon die in een register waarin het schip te boek staat, als eigenaar van het schip is ingeschreven, of, bij gebreke van enige teboekstelling, de persoon die het schip in eigendom heeft, wordt aangemerkt als eigenaar, tenzij hij bewijst dat ten tijde van de gebeurtenis een door hem bij name genoemde ander de zeggenschap over het gebruik van het schip had of dat op dat tijdstip een ander zonder zijn toestemming en zonder dat hij zulks redelijkerwijs kon voorkomen de zeggenschap over het gebruik van het schip had.
Boek 8 Artikel 1030 (8:1030 BW)
Begrippen bij gevaarlijke stoffen aan boord van een binnenschip
Wettekst
Toelichting
De regeling over gevaarlijke stoffen aan boord van een binnenschip legt een zware aansprakelijkheid bij één partij. Zo'n regeling staat of valt met scherpe begrippen. Artikel 8:1030 BW geeft die en bepaalt daarmee de reikwijdte van de hele afdeling.
De gevaarlijke stof
Als gevaarlijke stof geldt wat de regering daarvoor bij besluit heeft aangewezen. Die aanwijzing hoeft niet de hele stof te betreffen: zij kan zich beperken tot bepaalde concentraties, tot bepaalde gevaren die de stof met zich brengt, of tot bepaalde omschreven situaties waarin de stof zich bevindt. De lijst staat dus buiten dit wetboek en kan veranderen; wie wil weten of een stof eronder valt, moet die regeling raadplegen.
Onder schip verstaat de afdeling een binnenschip, met uitzondering van een luchtkussenvoertuig.
Welke schade meetelt
Het schadebegrip valt uiteen in drie onderdelen. Het eerste onderdeel is schade die voortkomt uit dood of letsel van een persoon door de gevaarlijke stof. Ten tweede andere schade buiten het schip waarop de stof zich bevindt, met een uitzondering voor schade aan andere schepen en hun lading wanneer die deel uitmaken van dezelfde sleep of hecht met het schip zijn gekoppeld. Ten derde de kosten van preventieve maatregelen en de schade die door zulke maatregelen ontstaat.
- schade aan de zaken aan boord van het schip zelf valt er niet onder
- schepen in dezelfde sleep of gekoppelde eenheid zijn uitgezonderd
- ook de kosten van preventie tellen als schade
Preventieve maatregel en gebeurtenis
Een preventieve maatregel is elke redelijke maatregel om schade te voorkomen of te beperken, door wie dan ook genomen na een gebeurtenis, behalve door de partij die volgens deze afdeling aansprakelijk is. Een gebeurtenis is elk feit, of elke reeks feiten die op dezelfde oorzaak teruggaat, die schade oplevert of die een ernstig en direct dreigend gevaar voor schade doet ontstaan. Een dreiging is dus al genoeg om de regeling in werking te zetten.
Wie de eigenaar is
Het laatste begrip is het belangrijkste, want de aansprakelijkheid rust op de eigenaar. Dat is niet zonder meer de juridische eigenaar, maar degene die de zeggenschap heeft over het gebruik van het schip. Wie in het register staat ingeschreven, of bij gebrek aan teboekstelling de eigenaar is, wordt als zodanig aangemerkt. Hij kan daaraan ontkomen door te bewijzen dat een met naam genoemde ander die zeggenschap had, of dat een ander die zonder zijn toestemming had en hij dat redelijkerwijs niet kon voorkomen.
In de praktijk
Een tankschip vervoert een aangewezen stof en er ontstaat een lekkage die de omgeving vervuilt. De opruimkosten en de schade buiten het schip vallen onder deze afdeling. Wie wordt aangesproken, hangt af van wie de zeggenschap had; staat er iemand anders in het register dan degene die het schip feitelijk exploiteert, dan moet dat met naam en toenaam worden aangetoond. Voor eigenaren die hun schip aan een ander in gebruik geven, is het dus van belang die zeggenschap schriftelijk vast te leggen.