Boek 8 Artikel 1121 (8:1121 BW)

Eén order betekent niet altijd één vrachtwagen. Een grote zending gaat soms in drie voertuigen, of bestaat uit partijen die elk hun eigen behandeling vragen. Artikel 8:1121 BW zorgt ervoor dat de administratie die werkelijkheid kan volgen.

Het recht op splitsing

Moeten de zaken in verschillende voertuigen worden geladen, of gaat het om verschillende soorten zaken of om afzonderlijke partijen, dan hebben zowel de afzender als de vervoerder het recht te eisen dat er evenveel vrachtbrieven worden opgemaakt als er voertuigen, soorten of partijen zijn.

Het recht komt dus aan beide kanten toe. De afzender kan het willen omdat hij per partij wil kunnen afrekenen of claimen; de vervoerder kan het willen omdat elk voertuig zijn eigen chauffeur, route en aflevermoment heeft.

• één vrachtbrief per voertuig kan worden geëist
• hetzelfde geldt per soort zaken en per afzonderlijke partij

- beide partijen kunnen deze splitsing verlangen

Waarom dit ertoe doet

De vrachtbrief is het aanknopingspunt voor bijna alles: welke zaken zijn ontvangen, in welke staat, wanneer en waar afgeleverd, en welke aantekeningen er zijn gemaakt. Zit alles op één document terwijl de zending over drie wagens is verdeeld, dan is achteraf nauwelijks vast te stellen in welk voertuig iets is misgegaan.

Daar komt bij dat aansprakelijkheidsgrenzen vaak aan gewicht zijn gekoppeld. Een heldere splitsing per voertuig of partij maakt het eenvoudiger te bepalen welke zending welke waarde en welk gewicht vertegenwoordigde.

Praktische kanttekening

Het artikel geeft een recht, geen verplichting. Bij een gewone vrachtbrief mogen partijen dus met één document werken als zij dat willen. Wie dat doet, neemt bewust het risico dat een latere discussie lastiger wordt; dat kan verantwoord zijn bij een eenvoudige zending, maar zelden bij gemengde of kwetsbare partijen. Wordt een transportbrief opgemaakt, dan ligt het anders: artikel 8:1122 BW verklaart de eisen van dit artikel daarop van toepassing en verklaart ieder afwijkend beding nietig, zodat de splitsing per voertuig, soort of partij daar niet kan worden weggeschreven.

In de praktijk

Een producent laat een order in twee trekkers laden, waarvan er één 's middags en één 's avonds vertrekt. Door per voertuig een vrachtbrief te laten opmaken, is bij een schade meteen duidelijk welke rit het betreft en wie erbij betrokken was. Voor vervoerders is het bovendien praktisch: elke chauffeur heeft zijn eigen document bij zich, met de gegevens die op zijn lading betrekking hebben.