Boek 8 Artikel 493 (8:493 BW)

Als er iets mis lijkt met de lading, is het in het belang van beide partijen dat snel wordt vastgesteld wat er precies aan de hand is. Dit artikel legt daarvoor een wederzijdse verplichting vast: vervoerder en ontvanger moeten elkaar in redelijkheid alle middelen verschaffen om de zaak te onderzoeken en de colli na te tellen.

Een verplichting over en weer

De plicht rust op beide partijen. De vervoerder moet toegang geven tot het schip of de terminal, de lading toonbaar houden en de gegevens verstrekken die nodig zijn. De ontvanger moet de gelegenheid bieden om de goederen te bekijken voordat zij worden afgevoerd of verwerkt, en moet meewerken aan het tellen. Wie weigert, ondergraaft zijn eigen positie: de rechter kan daar bij de beoordeling van het bewijs gevolgen aan verbinden.

Waarom de timing telt

Onderzoek heeft alleen waarde als het gebeurt zolang de situatie nog kan worden vastgelegd. Zodra een container is leeggehaald, de partij is verspreid of het schip is vertrokken, valt niet meer vast te stellen of het probleem tijdens het vervoer is ontstaan of daarna. De medewerkingsplicht ontstaat daarom al bij een vermoeden van schade en niet pas als de aansprakelijkheid ter discussie staat.

De grens van de redelijkheid

De wet vraagt medewerking in redelijkheid. Er hoeven geen onevenredige kosten te worden gemaakt en de scheepsoperatie hoeft niet volledig stil te worden gelegd voor een klein voorval. Wat redelijk is, hangt af van de omvang van de vermoede schade, de aard van de lading en de mogelijkheden ter plaatse.

In de praktijk

Bij een lading die nat lijkt te zijn geworden, betekent dit dat de ontvanger de vervoerder direct uitnodigt voor een gezamenlijke opname en dat de vervoerder een expert stuurt of laat weten dat hij daarvan afziet. De uitkomst wordt vastgelegd in een rapport dat door beide partijen wordt gezien. Wie eenzijdig onderzoekt en pas daarna meldt, moet er rekening mee houden dat zijn rapport minder overtuigingskracht heeft.