Boek 8 Artikel 1036 (8:1036 BW)

Bij een ongeval met een binnenschip loopt de schade zelden netjes uiteen in categorieën. Een brand na een lekkage veroorzaakt schade die deels aan de gevaarlijke stof is toe te schrijven en deels aan andere oorzaken. Artikel 8:1036 BW lost dat toerekeningsprobleem op met één regel.

De regel

Kan de schade die door de gevaarlijke stof is veroorzaakt redelijkerwijs niet worden gescheiden van schade die anderszins is ontstaan, dan wordt de hele schade aangemerkt als schade in de zin van deze afdeling. Er wordt dus niet gesplitst; het geheel valt onder het regime van de gevaarlijke stoffen.

Het woord redelijkerwijs is het scharnier. Er hoeft geen theoretische onmogelijkheid te zijn; het volstaat dat een verantwoorde scheiding niet te maken is met de gegevens die er zijn. Dat voorkomt eindeloze deskundigenrapporten over percentages.

• er wordt niet gesplitst wanneer scheiding onredelijk moeilijk is
• het hele bedrag volgt het regime van deze afdeling

- dat regime kent een risicoaansprakelijkheid en een eigen beperking

Wat dat betekent voor de benadeelde

Voor wie schade lijdt, is dit gunstig. Hij hoeft niet aan te tonen welk deel van zijn verlies precies door de gevaarlijke stof komt. Zou hij dat wel moeten, dan zou hij bij een complex incident vrijwel altijd tekortschieten in zijn bewijs, terwijl vaststaat dat er een gevaarlijke stof in het spel was.

Wat dat betekent voor de aansprakelijke

Voor de eigenaar is het tweesnijdend. Enerzijds wordt zijn aansprakelijkheid uitgebreid tot schade die hij niet zonder meer aan zijn stof kan toeschrijven. Anderzijds komt die hele schade daarmee onder één regime, inclusief de mogelijkheid om de aansprakelijkheid te beperken die dat regime biedt. Het is dus niet louter een verzwaring; het is vooral een vereenvoudiging van de afwikkeling.

In de praktijk

Na een aanvaring lekt een tank en breekt er brand uit; de schade aan een naastgelegen bedrijfspand is deels het gevolg van de stof en deels van de brand zelf. Is die scheiding niet redelijk te maken, dan wordt het geheel behandeld als schade door de gevaarlijke stof. Voor benadeelden betekent dat: richt je op de eigenaar van het schip. Voor eigenaren en hun verzekeraars betekent het dat de dekking voor gevaarlijke stoffen ruimer moet worden ingeschat dan alleen de directe gevolgen van de stof.