Boek 8 Artikel 1401 (8:1401 BW)

Dit artikel neemt de bovengrenzen van artikel 8:1400 BW weg wanneer er sprake is van zeer ernstig verwijtbaar gedrag. De luchtvervoerder mag zich dan niet meer op de limieten voor vertraging en bagage beroepen en moet de volledige schade vergoeden. De drempel ligt hoog en degene die de vergoeding vordert moet het gedrag bewijzen.

Twee vormen van gedrag

De wet noemt twee gevallen waarin de begrenzing vervalt, en die staan naast elkaar.

• Handelen of nalaten met het opzet schade te veroorzaken, dus met de bedoeling dat er schade ontstaat.

- Roekeloos handelen of nalaten in de wetenschap dat schade daaruit waarschijnlijk zou voortvloeien.

Wat bewuste roekeloosheid vraagt

De tweede vorm wordt vaak bewuste roekeloosheid genoemd. Onvoorzichtigheid is niet genoeg, en zelfs een grove inschattingsfout is dat op zichzelf niet. Vereist is dat degene die handelde zich ervan bewust was dat schade waarschijnlijk zou volgen en toch doorging. Die combinatie van gedrag en wetenschap maakt het verweer zwaar te voeren voor de eiser: hij moet iets aantonen over wat er in het hoofd van de betrokkene omging, en zal daarvoor moeten steunen op wat objectief bekend was.

Ook gedrag van hulppersonen

Niet alleen het gedrag van de vervoerder zelf telt. Ook een handeling of nalaten van iemand die hij bij de uitvoering inschakelde kan de limieten doorbreken. Daarbij komt een extra eis: bewezen moet worden dat die persoon handelde in de uitoefening van het werk waarvoor hij werd ingezet. Doet een medewerker iets volledig buiten zijn taak, dan werkt dat niet door in de aansprakelijkheid van de vervoerder onder dit artikel.

In de praktijk

Een grondmedewerker laat een pallet met koffers uren in stromende regen staan terwijl hij weet dat de inhoud daardoor doorweekt raakt, en doet er niets aan. Wordt aangetoond dat hij zich daarvan bewust was en dat dit tot zijn werk behoorde, dan kan de vervoerder zich niet achter de bagagelimiet verschuilen. Voor de reiziger betekent dit dat het zin heeft om na te vragen wat er precies is gebeurd en wie op welk moment wat wist: zonder dat feitenmateriaal blijft de limiet gewoon staan en houdt de discussie daar op.