Boek 8 Artikel 566 (8:566 BW)

Bij een geslaagde bergingsoperatie melden zich vaak meer gegadigden dan er zijn geholpen. Dit artikel regelt daarom aan wie het hulploon toekomt: aan de personen of groepen van personen die daadwerkelijk hulp hebben verleend. Wie alleen heeft toegekeken, geadviseerd zonder deel te nemen of achteraf een claim indient zonder feitelijke bijdrage, valt buiten die kring.

Samenwerkende hulpverleners: één bedrag

Het tweede lid voorkomt dat de rekening oploopt doordat één operatie in stukjes wordt geknipt. Hebben personen of groepen hulp verleend terwijl zij van elkaar afhankelijk handelden, dan is aan hen gezamenlijk slechts één bedrag als hulploon verschuldigd. De reder betaalt dus voor de operatie als geheel, niet voor iedere sleepboot, duikploeg of kraan afzonderlijk.

Beslissend is of de deelnemers van elkaar afhankelijk handelden. Twee sleepboten die samen aan één draad trekken vormen één inspanning. Een berger die pas de volgende dag zelfstandig een andere klus aanpakt, bijvoorbeeld het bergen van uit het water gehaalde containers, kan wel een eigen positie hebben. Voor de verdeling van het gezamenlijke bedrag laat de wet de hulpverleners niet aan hun lot over: die verdeling volgt dezelfde criteria als de vaststelling van het hulploon, en komen zij er onderling niet uit, dan stelt de rechter haar vast op vordering van de meest gerede partij.

De bemanning van het hulpverlenende schip

Het derde lid regelt een punt dat in de scheepvaart traditioneel zwaar weegt. Is de hulp door een schip verleend, dan kunnen ook bemanningsleden die zelf geen hulp verleenden tot hulploon gerechtigd zijn. Dat past bij de aard van scheepsbedrijf: terwijl een deel van de bemanning aan dek de sleepverbinding maakt, houden anderen de machine draaiende en wordt genavigeerd. De operatie is alleen mogelijk doordat het schip als geheel functioneert.

Praktisch betekent dit dat het aan het schip toegekende hulploon niet uitsluitend aan de reder toevalt, maar dat de bemanning daarin een positie heeft. De wet beschermt die positie elders tegen al te gemakkelijke afstand.

• Registreer per deelnemende eenheid wat zij feitelijk heeft gedaan en op wiens aanwijzing.
• Maak bij samenwerking vooraf afspraken over de onderlinge verdeling van het uiteindelijke bedrag.

- Houd de bemanningslijst van het hulpverlenende schip bij de stukken.

In de praktijk

Bij het vlot brengen van een gestrand schip werken drie sleepboten van twee ondernemingen samen onder leiding van één bergingsmeester. Zij kunnen niet ieder een eigen hulploon vorderen: er is één operatie en dus één bedrag, dat zij onderling verdelen volgens hun afspraak of naar rato van hun inbreng. Voor de reder is dat overzichtelijk: hij krijgt één claim en niet drie. Voor de bemanning van de hulpverlenende schepen is het zaak te weten dat zij in dat bedrag delen; het loont om vooraf te weten welke verdeelsleutel binnen het bedrijf of de arbeidsvoorwaarden geldt.