Boek 8 Artikel 73 (8:73 BW)

De vorige artikelen begrenzen de aansprakelijkheid van de expediteur en van zijn mensen elk afzonderlijk. Dat zou nog steeds kunnen leiden tot stapeling: een eiser die iedereen tegelijk aanspreekt en de bedragen bij elkaar optelt. Dit artikel voorkomt dat door één gezamenlijk plafond te stellen.

Eén totaal, niet per aangesprokene

Het totaal dat op de expediteur, op de wederpartij van de eiser en op hun ondergeschikten samen verhaalbaar is, mag niet uitkomen boven het totaal dat op grond van de ingeroepen overeenkomst is verschuldigd. De eiser kan zijn vordering dus over meer personen verdelen, maar hij haalt daarmee niet meer binnen.

• Het maakt niet uit hoeveel partijen worden aangesproken.

- Het maakt evenmin uit langs welke grondslag dat gebeurt.

De doorbraak

Er is één uitzondering, en die is bewust smal gehouden. Het plafond geldt niet voor schade die voortkomt uit een eigen handelen of nalaten van de aangesprokene, verricht met het opzet die schade te veroorzaken, dan wel roekeloos en met de wetenschap dat die schade er waarschijnlijk uit zou voortvloeien. Wie zo handelt, verdient de bescherming niet.

Belangrijk is dat het om eigen gedrag van de aangesproken persoon gaat. De expediteur verliest zijn bescherming dus niet automatisch doordat een van zijn medewerkers zich zo heeft gedragen; en omgekeerd raakt een medewerker zijn bescherming niet kwijt door het gedrag van de leiding. De maatstaf is bovendien streng: gewone onzorgvuldigheid, ook grove, is niet genoeg.

Waarom deze constructie

De gedachte is dat de partij die schade lijdt precies één keer wordt vergoed, en wel tot het bedrag dat in de contractuele verhouding is afgesproken of door de wet is bepaald. Wie de risico's van een transportketen wil verzekeren, kan zo uitrekenen waar hij aan toe is. Alleen bij bewust of vrijwel bewust wangedrag verschuift die balans.

In de praktijk

Een eiser dagvaardt zowel de expediteur als twee van zijn medewerkers en telt de gevorderde bedragen op. Het plafond blijft hetzelfde: samen kunnen zij niet meer verschuldigd zijn dan de ingeroepen overeenkomst meebrengt. Wil de eiser daarboven uitkomen, dan moet hij van een van hen persoonlijk aantonen dat die met opzet of met bewuste roekeloosheid handelde, en dat is een zware weg.