Boek 8 Artikel 972 (8:972 BW)

Een schip kan niet alleen per reiziger worden verkocht, maar ook in zijn geheel worden ingehuurd om mensen te vervoeren: een gecharterd partyschip, een boot voor een bedrijfsuitje, een gehuurde veerdienst voor een evenement. Artikel 8:972 BW geeft die figuur bij personenvervoer over binnenwateren een naam en een regime.

Wat bevrachting hier is

Het gaat om een overeenkomst van personenvervoer waarbij de vervoerder, hier vervrachter genoemd, zich verbindt tot vervoer aan boord van een schip dat hij daarvoor in zijn geheel ter beschikking stelt aan zijn wederpartij, de bevrachter. Gebeurt dat op tijdbasis, dan spreken we van tijdbevrachting; anders van reisbevrachting. Uitdrukkelijk uitgesloten is de rompbevrachting, waarbij het schip kaal wordt overgedragen en de bevrachter zelf de exploitatie voert.

Het onderscheid met de gewone vervoerovereenkomst zit in het voorwerp. Bij een gewoon ticket koopt de reiziger een plaats; bij bevrachting krijgt de bevrachter het hele schip tot zijn beschikking en bepaalt hij wie er meevaart.

• de vervrachter blijft vervoerder en houdt de exploitatie in handen
• het schip wordt in zijn geheel ter beschikking gesteld

- rompbevrachting valt buiten deze omschrijving

Aansluiting bij het goederenvervoer

Het tweede lid voorkomt dat de wetgever een tweede bevrachtingsregeling moet schrijven. De bepalingen die in de afdeling over goederenvervoer over binnenwateren speciaal voor bevrachting zijn gegeven, gelden hier van overeenkomstige toepassing, evenals artikel 8:894 BW. Regels over bijvoorbeeld aanwijzing van plek en haven, de gevolgen van beschadiging of vergaan van het schip en de vrachtafrekening bij bevrachting werken dus door in het personenvervoer.

Dat vraagt wel om enige vertaling. Waar de goederenbepalingen spreken over lading, moet men bij personenvervoer denken aan de reizigers en hun bagage. De bepalingen worden overeenkomstig toegepast, niet letterlijk.

Waarom dit onderscheid ertoe doet

Voor de reizigers aan boord van een bevracht schip verandert er weinig: de dwingende beschermingsregels van deze afdeling blijven voor hen gelden. Het onderscheid speelt vooral in de verhouding tussen vervrachter en bevrachter, waar het bepaalt wie het schip mag aanwijzen, wie welke kosten draagt en wat er gebeurt als de vaart niet doorgaat.

In de praktijk

Een bedrijf huurt een rondvaartboot met bemanning voor een dag. Dat is een bevrachting in de zin van dit artikel: de rederij blijft vervoerder en houdt de exploitatie, het bedrijf bepaalt wie er meevaart. Loopt het schip averij op of blijkt het niet inzetbaar, dan wordt de afwikkeling beoordeeld langs de bevrachtingsbepalingen uit het goederenvervoer. Wie zo'n boot huurt, doet er goed aan vast te leggen wat er gebeurt bij uitval en wie dan de kosten van een vervangende locatie draagt.