Boek 8 Artikel 1702 (8:1702 BW)

Dit artikel bevat een regel die op het eerste gezicht hard aanvoelt. Houdt een schuldenaar het bestaan van zijn schuld opzettelijk verborgen voor de schuldeiser, dan heeft dat geen invloed op een termijn van verjaring of verval. De termijn loopt gewoon door, ook al wist de schuldeiser van niets doordat de ander zweeg.

Waarom deze keuze

In het vervoerrecht draait alles om afgeronde dossiers. Vervoerders, verzekeraars en hun tegenpartijen moeten na verloop van tijd weten dat een zaak dicht is, zodat reserves kunnen vrijvallen en administraties kunnen worden opgeschoond. Zou verzwijging de termijn kunnen doorbreken, dan zou elke oude zaak weer kunnen opleven op de enkele stelling dat er iets is achtergehouden. De wetgever kiest hier voor rechtszekerheid.

• De termijn loopt door, ongeacht wat de schuldenaar verzwijgt.
• Het maakt niet uit of het gaat om verjaring of om verval.

- De schuldeiser kan zich niet op onbekendheid met de schuld beroepen.

Wat de schuldeiser wel kan doen

De bepaling ontslaat niemand van zijn verplichtingen en maakt verzwijgen niet ongestraft. Zij zegt alleen iets over het verloop van de termijn. Wie vermoedt dat er iets niet klopt, moet dus zelf handelen: informatie opvragen en, gaat het om een verjaringstermijn, die tijdig stuiten. Bij een vervaltermijn baat stuiting niet; daar helpt alleen het tijdig instellen van de rechtsvordering of een verlenging op de wijze die artikel 8:1701 BW toelaat. Passief afwachten wordt niet beloond. De bepaling verplaatst het initiatief dus naar de partij die iets te vorderen heeft.

Verhouding tot de rest van de titel

Deze titel bevat de algemene bepalingen die over alle vervoerstitels heen gelden. Zij vullen de bijzondere verjaringsregels aan die per vervoersvorm zijn opgenomen. Wie een termijnvraag beoordeelt, moet dus altijd twee plaatsen raadplegen: de bijzondere regeling bij de betrokken vervoersvorm en deze algemene bepalingen. De bijzondere regeling gaat voor waar zij afwijkt; deze titel vult aan.

In de praktijk

Een expediteur ontdekt jaren later dat een vervoerder een schadegeval nooit heeft gemeld terwijl hij ervan wist. Dat verwijt verandert niets aan de termijn: die is verstreken. Voor wie met vervoer werkt, betekent dit dat het lonend is om lopende dossiers periodiek na te lopen en bij twijfel tijdig de termijn veilig te stellen. Een halfjaarlijkse controle op openstaande zaken is daarvoor genoeg.