Boek 8 Artikel 1062 (8:1062 BW)

De beperking van aansprakelijkheid geldt niet voor alles. Artikel 8:1062 BW bevat de lijst van vorderingen die eronder vallen bij binnenschepen. Die lijst is ruim, maar wel gesloten: wat er niet in staat, valt buiten de limiet.

Ongeacht de grondslag

De bevoegdheid bestaat voor vorderingen die op een overeenkomst berusten en voor vorderingen daarbuiten. Zij bestaat zelfs wanneer de aansprakelijkheid alleen voortvloeit uit eigendom of bezit van het schip, uit een voorrecht daarop, of uit het feit dat het schip onder de hoede of het toezicht staat van degene die zich op de beperking beroept. De grondslag doet er dus niet toe; de aard van de vordering wel.

De categorieën

In hoofdlijnen gaat het om zes soorten vorderingen. Ten eerste vorderingen wegens dood of letsel en wegens verlies van of schade aan zaken, waaronder uitdrukkelijk schade aan havenwerken, dokken, waterwegen, sluizen, stuwen, bruggen en scheepvaarthulpmiddelen, mits opgekomen aan boord of in rechtstreeks verband met de exploitatie of met hulpverlening, en de gevolgschade daarvan. Ten tweede vorderingen wegens vertraging bij het vervoer van lading, reizigers of hun bagage.

• inbreuk op andere vermogensrechten in rechtstreeks verband met de exploitatie
• het vlotbrengen, verwijderen, vernietigen of onschadelijk maken van een gezonken of verlaten schip en alles wat daar aan boord was
• het verwijderen, vernietigen of onschadelijk maken van de lading

- maatregelen om schade te voorkomen of te verminderen en de schade die daardoor ontstaat, behalve wanneer de aansprakelijke persoon zelf zo'n vordering instelt

Verhaal en vrijwaring

Het tweede lid maakt duidelijk dat de beperking ook geldt wanneer de vordering bij wijze van verhaal of vrijwaring wordt ingesteld, al dan niet op grond van een overeenkomst. Wie in een keten wordt aangesproken, houdt dus zijn recht op beperking.

Daarop bestaat één belangrijke uitzondering. Voor de vorderingen over wrakopruiming, het opruimen van lading en preventieve maatregelen kan de aansprakelijkheid niet worden beperkt voor zover het gaat om een vergoeding die is verschuldigd op grond van een overeenkomst met de aansprakelijke persoon. Wie een berger contracteert, kan diens rekening dus niet met een beroep op de limiet afknijpen.

In de praktijk

Een schip zinkt in een vaargeul; de waterbeheerder laat het wrak bergen en vordert de kosten. Die vordering valt onder de beperking. Heeft de eigenaar echter zelf een bergingsbedrijf ingeschakeld, dan is de rekening van dat bedrijf een contractuele vergoeding en kan hij zich daartegen niet op de limiet beroepen. Voor eigenaren is dat onderscheid geld waard; voor bergers een reden om vooraf een contract te sluiten.