Boek 8 Artikel 1106 (8:1106 BW)

De aansprakelijkheidslimiet van de wegvervoerder is vaak lager dan de werkelijke waarde van kostbare lading. Artikel 8:1106 BW biedt de afzender de mogelijkheid om dat plafond te verhogen, mits hij daarover afspraken maakt en ervoor betaalt.

Drie voorwaarden

De afzender kan op de vrachtbrief een waarde van de zaken aangeven die het maximum uit de regeling bij artikel 8:1105 BW overschrijdt. Daarvoor is nodig dat de vervoerder ermee instemt, dat er een bedrag wordt overeengekomen dat de afzender daarvoor betaalt, en dat de waarde op de vrachtbrief wordt vermeld. Is aan die drie voorwaarden voldaan, dan treedt het aangegeven bedrag in de plaats van het wettelijke maximum.

De instemming van de vervoerder is geen formaliteit. Hij neemt een groter risico en moet zijn dekking daarop kunnen afstemmen; hij kan dus weigeren of een navenante toeslag vragen.

• de vervoerder moet uitdrukkelijk instemmen
• er wordt een vergoeding voor de verhoging afgesproken

- de waarde moet op de vrachtbrief staan

De bovengrens van de verhoging

Het tweede lid trekt een streep. Nietig is ieder beding waarbij het aangegeven bedrag hoger wordt gesteld dan de waarde die volgens artikel 8:1103 BW wordt berekend, dus de waarde die de zaken bij aflevering zouden hebben gehad. Dat geldt zelfs wanneer het beding is aangegaan op de bijzondere manier die artikel 8:1102 BW toestaat, met een afzonderlijk geschrift voor dit vervoer.

Daarmee blijft het karakter van een schadevergoeding behouden. De regeling maakt het mogelijk de werkelijke waarde vergoed te krijgen, maar zij mag niet worden gebruikt om meer te incasseren dan er is verloren. Een opgegeven waarde die de werkelijke waarde ver overtreft, zou het vervoer immers tot een weddenschap maken.

Verschil met het bijzondere belang

Deze regeling moet worden onderscheiden van het bijzondere belang bij de aflevering uit artikel 8:1107 BW. Daar gaat het niet om de waarde van de zaken maar om schade die daarnaast ontstaat, bijvoorbeeld doordat een productie stilvalt. De twee kunnen naast elkaar worden gebruikt en dekken verschillende soorten verlies.

In de praktijk

Een verlader biedt een lichte maar kostbare zending aan waarvan de limiet slechts een fractie zou dekken. Hij spreekt met de vervoerder een aangegeven waarde af tegen een toeslag en laat die op de vrachtbrief zetten. Bij verlies wordt dan tot dat bedrag afgerekend. Vergeet hij de vermelding op de vrachtbrief, dan valt hij terug op de gewone limiet; het is dus een van de weinige gevallen waarin een ontbrekende regel op papier meteen geld kost.