Boek 8 Artikel 1300 (8:1300 BW)

Met deze titel verlaat Boek 8 het vervoer en gaat het over de zaken- en registerkant van het luchtvaartuig zelf: eigendom, hypotheek en teboekstelling. Dit artikel zet vier begrippen vast die in de rest van de titel terugkomen.

Het Verdrag van Genève

Daarmee wordt het verdrag bedoeld over de internationale erkenning van rechten op luchtvaartuigen. Dat verdrag is de reden dat deze titel er zo uitziet als hij eruitziet: een vliegtuig verplaatst zich over de wereld, en de rechten die er in het ene land op rusten moeten in het andere land herkenbaar zijn. Zonder wederzijdse erkenning zou een hypotheek op een vliegtuig weinig waard zijn.

Verdragsstaat en verdragsregister

Onder Verdragsstaat verstaat de wet elke staat voor wie dat verdrag van kracht is. Een verdragsregister is een buiten Nederland gehouden register in de zin van dat verdrag. Met die twee begrippen kan de wet regelen wat er gebeurt wanneer een luchtvaartuig al elders staat ingeschreven, of wanneer het na een executie in een andere staat daar wordt ingeschreven.

Dat is geen theorie. Dubbele inschrijving is precies wat de regeling wil voorkomen, want twee registers die tegelijk rechten vestigen op hetzelfde toestel leveren onoplosbare conflicten op.

De openbare registers

• Daarmee worden de openbare registers bedoeld die Boek 3 kent voor registergoederen.
• Een teboekstaand luchtvaartuig komt dus in hetzelfde stelsel terecht als onroerende zaken en schepen.

- Daardoor gelden ook de algemene regels over inschrijving, rangorde en de betekenis van wat er in het register staat.

In de praktijk

Een leasemaatschappij wil een hypotheek vestigen op een vliegtuig dat in Nederland te boek staat. Zij heeft daarvoor de openbare registers nodig, en zij heeft er belang bij dat het toestel niet ook in een verdragsregister elders staat. Verhuist het vliegtuig later naar een andere Verdragsstaat, dan bepalen deze begrippen hoe de bestaande rechten worden herkend. Voor wie met vliegtuigfinanciering te maken heeft, is dit artikel dus geen woordenlijst maar de sleutel tot de rest van de titel. Wie een toestel koopt of financiert, begint daarom bij twee vragen: in welk register staat het nu, en is dat register een verdragsregister in de zin van deze omschrijving.