Boek 8 Artikel 1114 (8:1114 BW)

Opgaveplicht van de afzender bij goederenvervoer over de weg

De afzender is verplicht de vervoerder omtrent de zaken alsmede omtrent de behandeling daarvan tijdig al die opgaven te doen, waartoe hij in staat is of behoort te zijn, en waarvan hij weet of behoort te weten, dat zij voor de vervoerder van belang zijn, tenzij hij mag aannemen dat de vervoerder deze gegevens kent.
De afzender is verplicht de gegevens, die hij volgens het eerste lid aan de vervoerder moet verstrekken, zo mogelijk op of aan de te vervoeren zaken of derzelver verpakking duidelijk aan te brengen en wel zodanig, dat zij in normale omstandigheden tot het einde van het vervoer leesbaar zullen blijven.
De vervoerder is niet gehouden, doch wel gerechtigd, te onderzoeken of de hem gedane opgaven juist en volledig zijn.
Is bij het verstrijken van de tijd waarbinnen de zaken ter beschikking van de vervoerder moeten zijn gesteld, door welke oorzaak dan ook, niet of slechts gedeeltelijk voldaan aan de in het eerste of tweede lid van dit artikel genoemde verplichtingen van de afzender, dan zijn, behalve in het geval van tijdbevrachting, de artikelen 1112 en 1113 van overeenkomstige toepassing.

Toelichting

Een chauffeur ziet dozen en pallets, geen inhoud. Wat er in zit, hoe het behandeld moet worden en welke risico's eraan kleven, weet alleen de afzender. Artikel 8:1114 BW verplicht hem die kennis te delen bij goederenvervoer over de weg.

Wat er moet worden opgegeven

De afzender moet de vervoerder op tijd inlichten over de zaken en over de manier waarop die behandeld moeten worden. Het gaat om alles wat hij kan opgeven of behoort te kunnen opgeven, en waarvan hij begrijpt of hoort te begrijpen dat de vervoerder er belang bij heeft. Eén uitzondering: wat hij redelijkerwijs bij de vervoerder bekend mag veronderstellen, hoeft hij niet te melden.

De maatstaf is dus dubbel geobjectiveerd. Het gaat niet alleen om wat de afzender wist, maar ook om wat hij had moeten weten, en niet alleen om wat hij kon opgeven, maar ook om wat hij had moeten kunnen opgeven.

de opgave moet tijdig gebeuren, dus vóór het vervoer
het gaat om alles wat voor de vervoerder van belang is

- wat de vervoerder al weet, hoeft niet te worden herhaald

Op de zaken zelf

Het tweede lid gaat verder dan een mededeling. Waar mogelijk moet de afzender de gegevens duidelijk aanbrengen op of aan de zaken of hun verpakking, en wel zo dat zij onder normale omstandigheden tot het einde van het vervoer leesbaar blijven. Een etiket dat bij de eerste regenbui onleesbaar wordt, voldoet dus niet.

Dat voorschrift heeft een praktische reden. Onderweg wisselt de lading soms van chauffeur of van terminal, en dan is de informatie op het collo zelf het enige wat meereist.

De vervoerder controleert niet

Het derde lid maakt duidelijk dat de vervoerder geen controleur is. Hij mag nagaan of de opgaven juist en volledig zijn, maar hij is dat niet verplicht. Doet hij het niet, dan kan de afzender hem dat later niet tegenwerpen.

Als de opgave uitblijft

Is bij het verstrijken van de tijd niet of maar gedeeltelijk aan deze verplichtingen voldaan, dan zijn de artikelen 8:1112 en 8:1113 BW van overeenkomstige toepassing, behalve bij tijdbevrachting. De vervoerder kan dus opzeggen of, bij een gedeeltelijk gebrek, kiezen of hij toch rijdt, met dezelfde gevolgen voor vracht en schade.

In de praktijk

Een verlader biedt een partij aan die gekoeld moet blijven maar zet dat nergens op. Komt de zending bedorven aan, dan staat hij zwak: hij had het moeten melden en op de colli moeten vermelden. Ontdekt de vervoerder het gebrek aan informatie vóór vertrek, dan kan hij de rit zelfs afblazen en toch zijn vracht claimen. Een deugdelijk etiket kost weinig en voorkomt beide uitkomsten.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst