Boek 8 Artikel 1794 (8:1794 BW)

Dit artikel regelt de verhaalsvordering die ontstaat wanneer na een aanvaring in de binnenvaart een van de aansprakelijken meer heeft betaald dan zijn deel. Die vordering verjaart door verloop van één jaar. Het tweede lid wijst per situatie aan wanneer die termijn begint, en dat is hier verfijnder geregeld dan bij zeeschepen.

Drie beginmomenten

De wet kiest telkens het moment waarop de verhaalzoekende partij redelijkerwijs kon weten dat en waarvoor zij verhaal heeft.

• Is het bedrag van de hoofdelijke aansprakelijkheid vastgesteld bij een onherroepelijk vonnis, dan begint de termijn de dag daarna.
• Is er geen zo'n vaststelling, dan begint zij de dag na de betaling die tot het verhaal aanleiding geeft.

- Gaat het om verdeling van het aandeel van een onvermogende medeschuldenaar, dan begint zij de dag nadat de rechthebbende kennis kreeg van dat onvermogen.

De onvermogende medeschuldenaar

Dat derde geval is het meest bijzondere. Blijkt een van de aansprakelijken zijn deel niet te kunnen dragen, dan moeten de anderen dat aandeel onderling verdelen. Dat is een nieuwe vordering, met een eigen aanleiding. De wet knoopt daarom aan bij de wetenschap van het onvermogen, en niet bij de eerdere betaling. Zonder die regel zou de termijn al verstreken kunnen zijn voordat het probleem zich openbaarde.

Wetenschap als aanknopingspunt

Het is een van de weinige plaatsen in deze titel waar wetenschap het startpunt bepaalt. Dat maakt het voor partijen belangrijk om vast te leggen wanneer zij van het onvermogen hoorden en waaruit dat bleek, bijvoorbeeld uit een faillissementsbericht of uit een mislukte incasso. Een gedateerde notitie in het dossier is daarvoor genoeg.

In de praktijk

Drie schepen zijn bij een voorval betrokken en één reder vergoedt de volledige schade. Hij verhaalt op de twee anderen, waarvan er één failliet blijkt. Voor het verhaal van het aandeel van die failliete partij op de derde reder loopt zijn termijn pas vanaf het moment waarop hij van het faillissement wist. Wie zo'n dossier voert, houdt drie data uit elkaar. Elke datum hoort bij een eigen vordering. Zonder die scheiding is niet meer na te gaan welke termijn wanneer is gaan lopen.