Boek 8 Artikel 1373 (8:1373 BW)

Beschikkingsrecht van de afzender over luchtvrachtzendingen

Onder voorwaarde dat hij al de uit de vervoerovereenkomst voortvloeiende verplichtingen nakomt, heeft de afzender het recht over de zaken te beschikken hetzij door deze op de luchthaven van vertrek of van bestemming terug te nemen, hetzij door deze tijdens de reis bij een landing op te houden, hetzij door deze op de plaats van bestemming of tijdens de reis te doen afleveren aan een ander dan de oorspronkelijk aangewezen geadresseerde, hetzij door terugzending te vragen naar de luchthaven van vertrek, voor zover de uitoefening van dat recht geen nadeel toebrengt aan de vervoerder of aan de andere afzenders en met de verplichting de daaruit voortvloeiende kosten te vergoeden.
Indien uitvoering van de opdrachten van de afzender onmogelijk is, moet de vervoerder hem daarvan onmiddellijk in kennis stellen.
Indien de vervoerder de opdrachten van de afzender inzake de beschikking over de zaken uitvoert zonder overlegging te vorderen van het aan deze uitgereikte exemplaar van de luchtvrachtbrief of het ontvangstbewijs, is hij, behoudens zijn recht van verhaal op de afzender, aansprakelijk voor de schade die daardoor veroorzaakt mocht worden aan de regelmatige houder van de luchtvrachtbrief of van het ontvangstbewijs.
Het recht van de afzender eindigt op het moment waarop dat van de geadresseerde overeenkomstig artikel 1374 begint. Indien evenwel de geadresseerde de zaken weigert, of indien hij niet kan worden bereikt, herkrijgt de afzender zijn beschikkingsrecht.

Toelichting

Tussen afgifte en aflevering kan er van alles veranderen: een koper haakt af, een bestemming wordt onbereikbaar, een partij moet ergens anders heen. Dit artikel geeft de afzender de mogelijkheid daarop in te grijpen.

Wat hij mag

Onder de voorwaarde dat hij al zijn verplichtingen uit de vervoerovereenkomst nakomt, kan de afzender de zaken terugnemen op de luchthaven van vertrek of van bestemming, ze tijdens de reis bij een landing laten ophouden, ze laten afleveren aan een ander dan de oorspronkelijk aangewezen geadresseerde, of terugzending naar de luchthaven van vertrek vragen.

De grenzen

Het recht bestaat alleen voor zover de uitoefening ervan geen nadeel toebrengt aan de vervoerder of aan andere afzenders. Bovendien moet de afzender de kosten vergoeden die eruit voortvloeien. Ingrijpen is dus mogelijk, maar niet gratis en niet ten koste van anderen.

Is uitvoering van zijn opdrachten onmogelijk, dan moet de vervoerder hem daarvan onmiddellijk op de hoogte stellen. Zo weet de afzender snel waar hij aan toe is en kan hij iets anders bedenken.

Het document als sleutel

Voert de vervoerder opdrachten uit zonder overlegging te vragen van het aan de afzender uitgereikte exemplaar van de luchtvrachtbrief of het ontvangstbewijs, dan is hij aansprakelijk voor de schade die daardoor ontstaat voor de regelmatige houder van dat document.
Hij behoudt daarbij wel zijn recht van verhaal op de afzender.

- Het document is dus niet alleen bewijs, maar ook de legitimatie voor wie over de zending wil beschikken.

Wanneer het recht eindigt

Het beschikkingsrecht van de afzender eindigt op het moment waarop dat van de geadresseerde begint. Weigert de geadresseerde de zaken, of is hij niet te bereiken, dan herkrijgt de afzender zijn recht.

In de praktijk

Een exporteur verneemt tijdens de vlucht dat zijn koper failliet is. Hij kan de vervoerder opdracht geven de zending aan een andere geadresseerde af te leveren of terug te sturen, mits dat geen nadeel oplevert voor de vervoerder of andere afzenders en hij de kosten draagt. Hij moet dan wel zijn exemplaar van de vrachtbrief kunnen tonen; een vervoerder die daaraan voorbijgaat, loopt zelf een risico. Wie zijn zending onderweg wil omleiden, begint dus met de vraag waar zijn exemplaar van het document zich bevindt.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst