Wanneer de vervoerder de op hem uit hoofde van de artikelen 1095 en 1096 rustende verplichtingen niet nakwam, wordt ten aanzien van a. zaken, die onverpakt zijn, terwijl zij gelet op hun aard of de wijze van vervoer, verpakt hadden behoren te zijn, dan wel zaken die, gelet op hun aard of de wijze van vervoer, niet voldoende of niet doelmatig zijn verpakt; b. onverpakte zaken, die niet vallen onder de omschrijving onder a gegeven, indien de vervoerder bewijst, dat gelet op de omstandigheden van het geval het niet nakomen een gevolg heeft kunnen zijn van het bijzondere risico verbonden aan het onverpakt zijn, vermoed dat de vervoerder noch de omstandigheid, die het niet nakomen veroorzaakte, heeft kunnen vermijden, noch de gevolgen daarvan heeft kunnen verhinderen en dat het niet nakomen niet is ontstaan door een of meer der in het tweede lid van artikel 1098 voor rekening van de vervoerder gebrachte omstandigheden.
Boek 8 Artikel 1101 (8:1101 BW)
Onverpakte of slecht verpakte zaken bij vervoer over de weg
Wettekst
Toelichting
Verpakking is de eerste bescherming van lading. Wie zaken zonder of met gebrekkige verpakking aanbiedt bij goederenvervoer over de weg, neemt een risico dat niet bij de vervoerder hoort te liggen. Artikel 8:1101 BW vertaalt dat in een bewijsvermoeden.
Twee categorieën
Onderdeel a betreft lading die zonder verpakking is aangeboden hoewel de aard ervan of de wijze van vervoer verpakking vereiste, en lading die gelet op haar aard of de wijze van vervoer niet voldoende of niet doelmatig is verpakt.
Onderdeel b betreft overige onverpakte zaken. Daarvoor geldt het vermoeden alleen als de vervoerder bewijst dat het niet nakomen gelet op de omstandigheden van het geval een gevolg heeft kunnen zijn van het bijzondere risico dat aan het onverpakt zijn verbonden is.
- onderdeel a: onverpakt terwijl verpakking nodig was, of onvoldoende of ondoelmatig verpakt
- onderdeel b: overige onverpakte zaken, met een bewijsopdracht voor de vervoerder
- het vermoeden strekt zich ook uit tot de omstandigheden die artikel 8:1098 lid 2 BW voor zijn rekening brengt
Wat het vermoeden inhoudt
Is aan de voorwaarden voldaan, dan wordt vermoed dat de vervoerder de omstandigheid die tot het tekortschieten leidde niet had kunnen vermijden en de gevolgen daarvan niet had kunnen verhinderen. Bovendien wordt vermoed dat het tekortschieten niet is ontstaan door de omstandigheden die het tweede lid van artikel 8:1098 BW voor zijn rekening brengt, dus niet door een gebrek aan zijn voertuig of materiaal.
Waarom bij de afzender
De afzender kent zijn product, weet hoe kwetsbaar het is en bepaalt hoe het wordt aangeboden. De vervoerder ziet doorgaans alleen een gesloten pallet of een collo en kan de binnenkant niet beoordelen. Door het verpakkingsrisico bij de afzender te leggen, komt het terecht bij de partij die het kan beheersen.
In de praktijk
Een verlader stapelt machineonderdelen los op een pallet en wikkelt er alleen wat folie omheen. Komen de onderdelen beschadigd aan, dan staat hij met dit vermoeden tegen zich. Hij zal moeten aantonen dat de schade niets met de verpakking te maken had, bijvoorbeeld doordat het voertuig is gekanteld. Een aantekening bij inontvangstneming over de wijze van verpakking kan later als bewijs dienen.