- Voor zover de vervoerder aansprakelijk is wegens niet nakomen van de op hem uit hoofde van de artikelen 895 en 896 rustende verplichtingen, is hij niet aansprakelijk boven bij of krachtens algemene maatregel van bestuur te bepalen bedragen.
- Nietig is ieder beding, waarbij van dit artikel ten nadele van de vervoerder wordt afgeweken.
Boek 8 Artikel 905 (8:905 BW)
Begrenzing van de aansprakelijkheid van de binnenvaartvervoerder
Wettekst
Toelichting
De vervoerder over binnenwateren die tekortschiet in zijn plicht om onbeschadigd en zonder vertraging af te leveren, is aansprakelijk. Dit artikel zet daar een plafond op: hij is niet aansprakelijk boven de bedragen die bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden bepaald.
Waarvoor het plafond geldt
De begrenzing geldt voor zover de vervoerder aansprakelijk is wegens het niet nakomen van zijn verplichtingen uit de artikelen 8:895 en 8:896 BW: de plicht om de zaken af te leveren in de staat waarin hij ze ontving, en de plicht om zonder vertraging te vervoeren. Zowel ladingschade als vertragingsschade valt er dus onder.
Het plafond is een bovengrens en geen vast bedrag. Eerst wordt vastgesteld welke schade de vervoerder moet vergoeden; pas daarna wordt bekeken of dat bedrag boven de grens uitkomt. Is de schade lager, dan speelt de begrenzing geen rol.
De woorden 'voor zover' maken duidelijk dat het artikel geen eigen grond voor aansprakelijkheid geeft. Of de vervoerder aansprakelijk is, volgt uit de artikelen 8:895 en 8:896 BW en de ontheffingsgronden van de afdeling; dit artikel bepaalt alleen tot welk bedrag die aansprakelijkheid reikt. Voor het deel van de schade dat boven de grens uitgaat, biedt de vordering op de vervoerder geen dekking.
Waar de bedragen staan
De wet noemt zelf geen getal. De bedragen worden vastgesteld bij of krachtens algemene maatregel van bestuur, zodat zij kunnen worden aangepast zonder dat het wetboek hoeft te worden gewijzigd. Wie een concreet geval beoordeelt, moet dus nagaan welke bedragen op dat moment gelden en hoe zij volgens die regeling worden berekend.
Kan hiervan worden afgeweken
Volgens het tweede lid is ieder beding nietig waarbij van dit artikel ten nadele van de vervoerder wordt afgeweken. Een afspraak waarbij hij boven de vastgestelde bedragen aansprakelijk zou zijn, houdt binnen deze regeling dus geen stand. Voor een afspraak die een lagere grens inhoudt, geeft dit lid geen regel; daarvoor is, voor de aansprakelijkheid op grond van artikel 8:895 BW, artikel 8:902 BW van belang, dat bedingen nietig verklaart die de aansprakelijkheid van de vervoerder verder verminderen dan de afdeling toestaat.
- De actuele bedragen staan in de geldende uitvoeringsregeling.
- Een beding dat de vervoerder boven de limiet aansprakelijk maakt, is nietig.
- Ook vertragingsschade valt onder de begrenzing.
In de praktijk
Een verlader vervoert een partij elektronica met een hoge waarde per kilogram. Bij schade blijkt de vergoeding van de vervoerder door de limiet beperkt tot een fractie van de werkelijke waarde. Dat is geen fout in de afhandeling maar het gevolg van het wettelijke stelsel. Het verschil tussen de werkelijke waarde en de limiet is in beginsel niet op de vervoerder te verhalen; of het gedekt is, hangt af van de vraag of de verlader de goederen zelf heeft verzekerd.