Boek 8 Artikel 215 (8:215 BW)

Een voorrecht op een zeeschip is meer dan een plaats in een rangorde. Dit artikel geeft zaaksgevolg aan de voorrechten van artikel 8:211 BW: die schuldeiser kan zijn recht op het schip blijven uitoefenen, ook nadat het in andere handen is overgegaan. Van de lagere voorrechten van artikel 8:217 BW komt dat gevolg alleen toe aan de vorderingen van lid 1 onder b.

Het schip blijft belast

Verkoop van het schip doet zo'n voorrecht dus niet verdwijnen. Ook de nieuwe eigenaar krijgt ermee te maken, ook al had hij met de onderliggende vordering niets van doen. Dat is voor de bevoorrechte schuldeiser essentieel: een reder zou anders eenvoudig aan verhaal kunnen ontkomen door het schip over te dragen. Wie een ander voorrecht heeft, uit artikel 8:217 BW of uit artikel 8:218 BW, kan het schip na overdracht niet op die manier blijven volgen.

• Het voorrecht volgt het schip bij overdracht.

- De koper koopt dus een schip met eventuele lasten erop.

Wat dat van een koper vraagt

Wie een tweedehands zeeschip koopt, moet zich niet beperken tot het register. Voorrechten ontstaan van rechtswege en zijn daar niet noodzakelijk zichtbaar. Onderzoek naar achterstallige lonen, havengelden, sleep- en bergingsclaims en lopende beslagen is daarom een vast onderdeel van elke aankoop, evenals garanties en vrijwaringen van de verkoper.

Inschrijving is mogelijk

Het tweede lid maakt inschrijving in de openbare registers mogelijk van de voorrechten die artikel 8:211 BW noemt; via artikel 8:217 lid 3 BW kan dat ook voor de vorderingen van artikel 8:217 lid 1 onder b BW. Daarmee kan een schuldeiser zijn positie zichtbaar maken voor iedereen die het register raadpleegt. De algemene bepaling uit Boek 3 die een verkrijger beschermt tegen feiten die niet zijn ingeschreven, is daarbij buiten toepassing gelaten: ook een niet ingeschreven voorrecht kan dus tegen een latere verkrijger van het schip worden ingeroepen. Dat maakt het zaaksgevolg van het eerste lid sluitend.

Waarom inschrijving nuttig is

Inschrijving voorkomt discussie en waarschuwt kopers en financiers. Voor de schuldeiser is het bovendien een drukmiddel: een schip met een ingeschreven voorrecht is moeilijker te verkopen of te herfinancieren. Verplicht is het niet, want het voorrecht bestaat ook zonder inschrijving.

In de praktijk

Een sleepbedrijf heeft een aanzienlijke vordering wegens hulpverlening en ziet dat het schip te koop staat. Het kan zijn voorrecht laten inschrijven en het schip zo nodig ook in handen van de nieuwe eigenaar aanspreken. Voor de koper is dat de reden om vóór levering te eisen dat zulke aanspraken zijn voldaan of dat er zekerheid is gesteld. Een verklaring van de verkoper alleen is daarvoor zelden voldoende. Voor een financier geldt hetzelfde: hij kijkt bij een herfinanciering niet alleen naar het register, maar ook naar de bedrijfsvoering van de reder.