Boek 8 Artikel 116a (8:116a BW)

Op het spoor rijden meerdere ondernemingen over dezelfde baan, en die baan wordt beheerd door weer een andere partij. Als er iets misgaat, kan een reiziger proberen die andere partijen rechtstreeks aan te spreken. Deze bepaling regelt hun positie: de beheerder van de spoorweginfrastructuur en een andere spoorwegonderneming die dezelfde infrastructuur gebruikt, kunnen zich beroepen op artikel 8:365 BW en artikel 8:366 BW op dezelfde voet als de daar bedoelde ondergeschikten.

Gelijkgesteld met personeel

De wet plaatst hen dus in dezelfde beschermde positie als de mensen die voor de vervoerder werken. Dat is een bewuste keuze. In het openbaar vervoer per spoor is de vervoerder voor de reiziger het aanspreekpunt, en de infrastructuurbeheerder wordt bij letselschade zelfs behandeld als een hulppersoon van wie de vervoerder gebruikmaakt. Het zou dan wringen als die beheerder daarnaast onbeperkt door de reiziger kon worden aangesproken.

• De beheerder van de baan waarover wordt gereden.

- Andere spoorwegondernemingen die diezelfde baan gebruiken.

De logica van het stelsel

De reiziger wordt hierdoor niet slechter af. Hij heeft juist een sterke positie tegenover zijn eigen vervoerder, die zich niet kan verschuilen achter een gebrek aan de infrastructuur of achter het handelen van een andere onderneming op het spoor. De vervoerder betaalt en zoekt daarna zelf verhaal bij de partij die het veroorzaakte. Deze bepaling voorkomt alleen dat de begrenzingen van dat stelsel via een omweg worden doorbroken.

Wat het niet betekent

De beheerder en de andere onderneming worden geen partij bij de vervoerovereenkomst en krijgen ook geen algemene immuniteit. Zij kunnen zich alleen beroepen op de genoemde bepalingen, en dan op dezelfde voet als ondergeschikten. Buiten dat kader gelden voor hen de gewone regels, ook in hun onderlinge verhoudingen en tegenover andere benadeelden.

Waarom juist deze twee partijen

Op het spoor is de infrastructuur gedeeld. Een storing of een botsing raakt niet alleen de eigen reizigers maar ook die van andere ondernemingen. Door de beheerder en de medegebruikers dezelfde bescherming te geven als ondergeschikten, blijft het risico voor alle betrokkenen op het spoor in dezelfde orde van grootte liggen.

In de praktijk

Na een ongeval waarbij een baanstoring een rol speelde, spreekt een reiziger zowel zijn vervoerder als de infrastructuurbeheerder aan. De beheerder kan dezelfde verweermiddelen inroepen als het personeel van de vervoerder. Voor de reiziger is de eenvoudigste weg dan ook zijn eigen vervoerder aanspreken, die tegenover hem voor de infrastructuur instaat en die het vervolgens onderling mag uitzoeken.