Boek 8 Artikel 194 (8:194 BW)

Wanneer een zeeschip kan worden teboekgesteld

Teboekstelling is slechts mogelijk - van een in aanbouw zijnd zeeschip: indien het in Nederland in aanbouw is; - van een afgebouwd zeeschip: indien het schip voldoet aan de vereisten van artikel 194a; - dan wel ingeval het een zeevissersschip is: indien het is ingeschreven in een krachtens artikel 3 der Visserijwet 1963 aangehouden register.
Teboekstelling is niet mogelijk van een zeeschip dat reeds teboekstaat in de openbare registers, hetzij als zeeschip hetzij als binnenschip, of in enig soortgelijk buitenlands register.
In afwijking van het tweede lid is teboekstelling van een zeeschip dat in een buitenlands register teboekstaat mogelijk, wanneer dit schip, nadat de teboekstelling ervan in dat register is doorgehaald, voldoet aan de vereisten van artikel 194a of wanneer dit schip als zeevissersschip is ingeschreven in een krachtens artikel 3 der Visserijwet 1963 aangehouden register. Deze teboekstelling heeft evenwel slechts rechtsgevolg, wanneer zij binnen 30 dagen is gevolgd door aantekening in de openbare registers, dat de teboekstelling in het buitenlandse register is doorgehaald, of wanneer, ingeval de bewaarder van een buitenlands register ondanks daartoe schriftelijk tot hem gericht verzoek doorhaling weigert, van dit verzoek en van het feit dat er geen gevolg aan is gegeven, aantekening in de openbare registers is geschied.
De teboekstelling wordt verzocht door de reder van het zeeschip. Hij moet daarbij ter inschrijving overleggen een door hem ondertekende verklaring, dat naar zijn beste weten het schip voor teboekstelling als zeeschip vatbaar is. Indien het een verzoek tot teboekstelling als zeeschip in aanbouw betreft, gaat deze verklaring vergezeld van een bewijs dat het schip in Nederland in aanbouw is. Indien het een verzoek tot teboekstelling als zeevissersschip betreft, gaat deze verklaring vergezeld van een bewijs dat het schip is ingeschreven in een krachtens artikel 3 van de Visserijwet 1963 aangehouden register.
De teboekstelling in de openbare registers heeft geen rechtsgevolg, wanneer aan de vereisten van de voorgaande leden van dit artikel niet is voldaan.
Bij het verzoek tot teboekstelling wordt woonplaats gekozen in Nederland. Deze woonplaats wordt in het verzoek tot teboekstelling vermeld en kan door een andere in Nederland gelegen woonplaats worden vervangen.

Toelichting

Teboekstelling maakt van een zeeschip een registergoed en opent de deur naar hypotheek en naar een kenbare eigendomssituatie. Dit artikel bepaalt wanneer dat kan. Er zijn drie ingangen: een schip in aanbouw dat in Nederland wordt gebouwd, een afgebouwd zeeschip dat aan de eisen van artikel 8:194a BW voldoet, en een zeevissersschip dat is ingeschreven in het register op grond van de Visserijwet 1963.

Geen dubbele registratie

Een schip dat al te boek staat, als zeeschip of als binnenschip, of in een vergelijkbaar buitenlands register, kan niet nog eens worden teboekgesteld. Dat is de kern van de betrouwbaarheid van registers: één schip hoort op één plaats te staan, anders zouden op hetzelfde object twee reeksen rechten kunnen ontstaan.

Al teboekgesteld in Nederland of in het buitenland: geen nieuwe teboekstelling.

- Tenzij de buitenlandse teboekstelling wordt doorgehaald.

Overkomen uit het buitenland

Voor die laatste situatie geeft het derde lid een route. Een schip dat in een buitenlands register staat, kan hier worden teboekgesteld nadat die registratie is doorgehaald en het aan de gestelde eisen voldoet. De teboekstelling krijgt echter pas rechtsgevolg als binnen dertig dagen in de registers wordt aangetekend dat de buitenlandse inschrijving is doorgehaald. Weigert de buitenlandse bewaarder ondanks een schriftelijk verzoek, dan kan worden volstaan met een aantekening van dat verzoek en van de weigering.

Wie verzoekt, en wat hij overlegt

De reder vraagt de teboekstelling aan. Hij legt daarbij een door hem ondertekende verklaring over dat het schip naar zijn beste weten voor teboekstelling als zeeschip vatbaar is. Bij een schip in aanbouw hoort daar een bewijs bij dat het in Nederland wordt gebouwd, en bij een zeevissersschip een bewijs van inschrijving in het visserijregister. Ook moet in Nederland woonplaats worden gekozen, die later door een andere Nederlandse woonplaats kan worden vervangen.

De sanctie op fouten

Is aan de vereisten niet voldaan, dan heeft de teboekstelling geen rechtsgevolg. Dat is streng: er staat dan wel iets in het register, maar het werkt niet. Voor kopers en financiers is dat een reden om niet blind te varen op het enkele feit dat een schip is ingeschreven, maar ook te kijken of aan de voorwaarden is voldaan.

In de praktijk

Een reder koopt een schip dat onder buitenlandse vlag voer en wil het hier te boek stellen. Hij moet de doorhaling in het buitenland regelen en zorgen dat de aantekening daarvan binnen dertig dagen in de registers komt. Gebeurt dat niet, dan mist zijn teboekstelling effect en staat ook een gevestigde hypotheek in de lucht. Bij vlagwisselingen is de tijdlijn dan ook het belangrijkste aandachtspunt.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst